Interpelacja w sprawie powołania instytucji koronera oraz uporządkowania systemu stwierdzania zgonów i wystawiania kart zgonu

Warszawa, 14.05.2026 r.

Szanowna Pani Minister,

obecnie obowiązujące przepisy regulujące kwestie stwierdzania zgonu oraz wystawiania kart zgonu wymagają dostosowania do aktualnych realiów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. W praktyce stosowanie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 3 sierpnia 1961 r. w sprawie stwierdzenia zgonu i jego przyczyny prowadzi do wątpliwości interpretacyjnych i trudności organizacyjnych zarówno dla rodzin osób zmarłych, jak i dla personelu medycznego oraz jednostek samorządu terytorialnego.

Problem ten w szczególny sposób dotyka przypadków zgonów następujących poza podmiotami leczniczymi, w tym w domach prywatnych. W wielu miejscach w kraju występują trudności z ustaleniem lekarza zobowiązanego do stwierdzenia zgonu i wystawienia karty zgonu. Rodziny osób zmarłych często pozostają bez realnej pomocy przez wiele godzin, a nawet całą dobę, zmuszone są do samodzielnego poszukiwania lekarza, a odpowiedzialność bywa przerzucana pomiędzy lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej, nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, zespołami ratownictwa medycznego oraz administracją samorządową.

Ministerstwo Zdrowia wielokrotnie otrzymywało sygnały o trudnościach związanych z uzyskiwaniem kart zgonu przez osoby bliskie zmarłym, w szczególności o przypadkach odmowy ich wystawienia. Rzecznik praw pacjenta wskazywał, że nie można akceptować sytuacji, w której rodziny osób zmarłych – znajdujące się w stanie silnego stresu i obciążenia emocjonalnego – pozostają bez możliwości sprawnego dopełnienia podstawowych formalności związanych ze śmiercią bliskiej osoby.

Zgodnie z art. 11 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych zgon i jego przyczyna powinny zostać ustalone przez lekarza leczącego chorego w ostatniej chorobie. Natomiast rozporządzenie z 1961 r. przewiduje szereg rozwiązań zastępczych odwołujących się m.in. do lekarzy rejonowych, felczerów czy położnych wiejskich. Regulacje te nie uwzględniają obecnego kształtu systemu ochrony zdrowia, mobilności pacjentów ani realiów współczesnej opieki medycznej.

Należy podkreślić, że kwestia utworzenia instytucji koronera była już przedmiotem zapowiadanych prac legislacyjnych. Zgodnie z wykazem prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projekt ustawy o stwierdzaniu, dokumentowaniu i rejestracji zgonów miał zostać przyjęty przez Radę Ministrów w II kwartale 2019 roku. Pomimo upływu kolejnych lat problem nadal nie został systemowo rozwiązany.

Jednocześnie z doniesień medialnych oraz informacji dotyczących prowadzonych konsultacji wynika, że Ministerstwo Zdrowia ponownie pracuje nad rozwiązaniami dotyczącymi wprowadzenia instytucji koronera. Sam fakt ponownego procedowania tych rozwiązań potwierdza jednak, że problem od wielu lat pozostaje nierozwiązany mimo wcześniejszych deklaracji.

Z uwagi na wieloletni brak kompleksowych rozwiązań oraz narastające problemy praktyczne zasadne wydaje się pilne podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do stworzenia nowoczesnego, przejrzystego i jednolitego systemu stwierdzania zgonów w Polsce.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź: Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad ustawowym uregulowaniem instytucji koronera?

Z poważaniem

Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP