Interpelacja w sprawie refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym

Szanowna Pani Minister,

w związku z licznymi głosami środowiska medycznego, organizacji pacjenckich oraz ekspertów onkologii dotyczącymi braku refundacji testów wielogenowych stosowanych w diagnostyce raka piersi zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Zdrowia w tej sprawie.

Rak piersi pozostaje najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet w Polsce. Szczególną grupę stanowią pacjentki z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym, u których decyzja o zastosowaniu chemioterapii często nie jest jednoznaczna. W wielu państwach europejskich standardem diagnostycznym są obecnie testy wielogenowe, pozwalające określić ryzyko nawrotu choroby oraz zasadność wdrożenia chemioterapii.

Jak wskazują eksperci kliniczni, w tym prof. Michał Jarząb z Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach, testy te funkcjonują w Europie jako standard od ponad 10 lat, natomiast w Polsce nadal nie są refundowane. W praktyce oznacza to, że część pacjentek podejmuje decyzję terapeutyczną wyłącznie na podstawie parametrów klinicznych i markerów, które – według specjalistów – nie zawsze pozwalają na precyzyjną ocenę ryzyka nawrotu choroby.

Eksperci podkreślają również, że brak dostępu do refundowanych testów wielogenowych może prowadzić zarówno do niepotrzebnego stosowania chemioterapii, jak i do rezygnacji z leczenia u pacjentek, które rzeczywiście go wymagają. Wskazuje się przy tym na konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne związane z nadmiernym stosowaniem chemioterapii, w tym skutki uboczne, ryzyko utraty płodności, przedwczesnej menopauzy czy obciążenia psychicznego pacjentek.

Według przedstawicieli organizacji pacjenckich obecna sytuacja budzi także poważne wątpliwości natury etycznej, ponieważ dostęp do nowoczesnej diagnostyki uzależniony jest od możliwości finansowych pacjentki. W wielu przypadkach kobiety decydują się na wykonanie kosztownego badania prywatnie, często przy wsparciu rodziny.

Z informacji medialnych wynika również, że Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydała negatywną rekomendację dotyczącą refundacji tych testów, jednak równocześnie było rozważane wdrożenie programu pilotażowego, między innymi w wyspecjalizowanych ośrodkach Breast Cancer Unit.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi obecnie analizy dotyczące możliwości refundacji testów wielogenowych dla pacjentek z wczesnym hormonozależnym rakiem piersi HER2-ujemnym?

2. Jakie były główne przesłanki negatywnej rekomendacji AOTMiT w zakresie refundacji tych badań?

3. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało potencjalne oszczędności systemowe wynikające z ograniczenia liczby niepotrzebnie stosowanych chemioterapii?

4. Czy w ramach prowadzonych analiz uwzględniono koszty społeczne i zdrowotne wynikające z działań niepożądanych chemioterapii, takich jak powikłania kardiologiczne, utrata płodności czy przedwczesna menopauza?

5. Czy resort zdrowia rozważa wdrożenie pilotażowego programu wykonywania testów wielogenowych w wyspecjalizowanych ośrodkach leczenia raka piersi typu Breast Cancer Unit?

6. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wypracowanie kryteriów kwalifikacji pacjentek do wykonywania testów wielogenowych tak, aby badania były stosowane wyłącznie w medycznie uzasadnionych przypadkach?

7. Ilu pacjentek rocznie mogłaby dotyczyć możliwość wykonania tego typu testów według analiz będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia?

8. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi dialog z organizacjami pacjenckimi oraz środowiskiem onkologicznym w sprawie poprawy dostępu do nowoczesnej diagnostyki raka piersi?

9. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace dotyczące ewentualnego wdrożenia refundacji lub programu pilotażowego oraz jaki jest przewidywany harmonogram dalszych działań?

Z wyrazami szacunku

Agnieszka Kłopotek
Poseł na Sejm RP