Interpelacja w sprawie problemów organizacyjnych, odpływu kadry medycznej oraz sytuacji finansowej Instytut Psychiatrii i Neurologii

Szanowna Pani Minister!

Opieka psychiatryczna stanowi jeden z kluczowych filarów systemu ochrony zdrowia, szczególnie w obliczu narastającego kryzysu zdrowia psychicznego oraz rosnącego zapotrzebowania na świadczenia w tym zakresie. Zapewnienie stabilnego funkcjonowania placówek psychiatrycznych, odpowiedniej kadry medycznej oraz godnych warunków leczenia pacjentów jest obowiązkiem państwa i warunkiem bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.

W ostatnim czasie opinię publiczną poruszyły doniesienia dotyczące sytuacji w Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Z przekazów tych oraz wcześniejszych ustaleń instytucji kontrolnych wynika, że jednostka ta zmaga się z poważnymi problemami finansowymi, kadrowymi oraz organizacyjnymi.

Sytuacja finansowa instytutu w latach 2021-2024 była trudna z powodu rosnącego zadłużenia oraz nieskutecznych działań restrukturyzacyjnych. Pomimo prób podejmowanych przez kolejnych dyrektorów, nie udało się osiągnąć pozytywnego wyniku finansowego ani zahamować wzrostu zadłużenia. Kontrola Najwyższa Izba Kontroli wykazała szereg nieprawidłowości, w tym brak rzetelnego monitorowania planów finansowych, problemy z windykacją należności oraz niegospodarne decyzje dotyczące zaciągania kredytów i pożyczek. W ocenie izby poziom zadłużenia oraz ponoszone corocznie straty finansowe mogą zagrażać kontynuacji działalności instytutu w dotychczasowej formie.

Na tę trudną sytuację nakładają się poważne problemy kadrowe. Jak wynika z dostępnych informacji, od stycznia 2025 r. do 8 kwietnia 2026 r. z instytutu odeszło 15 lekarzy psychiatrów, przy czym jedynie jedna osoba zakończyła pracę nie z własnej woli. W ostatnim czasie wypowiedzenia złożyły osoby pełniące kluczowe funkcje, w tym ordynator oddziału psychogeriatrii dr Agnieszka Borzym oraz kierowniczka Izby Przyjęć dr Anna Chrostek. Doniesienia wskazują także na odejścia wśród neurologów, w tym kierownictwa oddziałów, jak w przypadku prof. Haliny Sienkiewicz-Jarosz.

Tak znaczący odpływ doświadczonej kadry medycznej stanowi poważne zagrożenie dla ciągłości funkcjonowania oddziałów oraz jakości udzielanych świadczeń. Może on prowadzić do przeciążenia pozostałego personelu, wydłużenia czasu oczekiwania na leczenie oraz ograniczenia dostępności specjalistycznej opieki dla pacjentów.

Z relacji pracowników wynika również pogłębiający się kryzys organizacyjny. Wskazuje się, że podejmowane rozmowy z dyrekcją nie przynoszą realnych efektów, a wewnętrzne dyskusje coraz częściej koncentrują się na aspektach finansowych — takich jak wyceny świadczeń, koszty czy tzw. niewykonania — kosztem kwestii medycznych i potrzeb pacjentów. Tego rodzaju podejście budzi poważne wątpliwości co do właściwego funkcjonowania jednostki o charakterze publicznym.

Dodatkowo niepokój budzą sygnały dotyczące warunków bytowych w placówce, w tym problemów z zapewnieniem odpowiedniego poziomu środków higieny oraz zabezpieczenia podstawowych potrzeb pacjentów. W kontekście leczenia osób wymagających całodobowej opieki sytuacje takie należy uznać za szczególnie niepokojące i wymagające pilnej weryfikacji.

Zestawienie powyższych problemów — finansowych, kadrowych i organizacyjnych — może wskazywać na głęboki kryzys funkcjonowania jednej z najważniejszych placówek psychiatrycznych i neurologicznych w Polsce, a zarazem na szersze problemy systemowe w obszarze ochrony zdrowia psychicznego.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy przedstawiona sytuacja jest znana Ministerstwu Zdrowia?
2. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w związku z ustaleniami Najwyższej Izby Kontroli dotyczącymi funkcjonowania instytutu?
3. Jakie są aktualne dane dotyczące zadłużenia oraz wyniku finansowego Instytutu Psychiatrii i Neurologii?
4. Jakie są aktualne dane dotyczące zatrudnienia lekarzy psychiatrów i neurologów oraz skali odejść personelu w ostatnim okresie?
5. Czy ministerstwo analizowało przyczyny odejść lekarzy oraz jakie działania planuje w celu zatrzymania kadry medycznej?
6. Czy przeprowadzono lub planuje się przeprowadzenie kontroli w zakresie organizacji pracy oraz zarządzania placówką?
7. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące warunków bytowych pacjentów, w tym zapewnienia środków higieny, i czy planowane są działania naprawcze w tym zakresie?
8. Czy przewidywane jest zwiększenie finansowania świadczeń psychiatrycznych i neurologicznych, w szczególności w kontekście stabilizacji sytuacji finansowej instytutu?
9. Jakie działania systemowe planuje ministerstwo w celu zapobieżenia podobnym sytuacjom w innych placówkach psychiatrycznych w Polsce?