Interpelacja w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w okresie od lutego do kwietnia 2026 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO

Szanowna Pani Minister,

z dostępnych informacji publicznych, korespondencji prowadzonej z organami administracji publicznej, materiałów publikowanych w przestrzeni medialnej oraz odpowiedzi udzielonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Białymstoku, PGW Wody Polskie oraz nadleśnictwa Puszczy Białowieskiej wynika, że w okresie od lutego do kwietnia 2026 r. na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej prowadzone były działania polegające na wykonywaniu zastawek, przetamowań cieków, spowalnianiu odpływu wód oraz innych ingerencjach w stosunki wodne.

Z uzyskanych odpowiedzi wynika jednocześnie, że działania były realizowane przede wszystkim przez jednostki Lasów Państwowych, podstawę działań stanowiło „Opracowanie hydrologiczne dla zlewni obszaru Puszczy Białowieskiej”, nie prowadzono postępowań wodnoprawnych ani nie sporządzano dokumentacji powykonawczej, a część odpowiedzi instytucji pozostaje wzajemnie niespójna, zwłaszcza w zakresie odpowiedzialności za realizację działań, chronologii robót oraz podstaw proceduralnych.

Puszcza Białowieska jest obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz obszarem Natura 2000. W związku z tym wszelkie działania ingerujące w stosunki wodne, siedliska przyrodnicze lub integralność ekosystemów powinny być prowadzone w sposób jednoznaczny pod względem proceduralnym, w oparciu o pełną dokumentację techniczną i przyrodniczą oraz z uwzględnieniem zobowiązań wynikających z konwencji UNESCO z 1972 r., wytycznych operacyjnych Komitetu Światowego Dziedzictwa, dyrektywy siedliskowej oraz ustawy Prawo wodne.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie podmioty faktycznie uczestniczyły w wykonywaniu prac polegających na budowie zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej w okresie od lutego do kwietnia 2026 r.?

2. Czy prace te były prowadzone przez jednostki Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje ochrony środowiska, przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska, organizacje społeczne, wolontariuszy, studentów lub inne podmioty zewnętrzne?

3. Który podmiot był inicjatorem tych działań oraz kto podjął decyzję o ich realizacji?

4. Kto zlecił wykonanie prac w terenie oraz kto zatwierdził ich zakres?

5. Kto sprawował nadzór nad realizacją tych działań w terenie?

6. Czy w pracach uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej?

7. Czy w działaniach uczestniczyły osoby określane jako eksperci lub naukowcy, a jeżeli tak – w jakim charakterze?

8. Na jakiej podstawie prawnej dopuszczono do wykonywania prac organizacje społeczne, wolontariuszy lub studentów?

9. Czy udział tych podmiotów był uregulowany w drodze porozumienia, umowy lub innego dokumentu?

10. Czy działania były realizowane w ramach projektu finansowanego ze środków krajowych lub zagranicznych, w tym LIFE, ELSP lub funduszy UE?

11. Czy prace były realizowane na podstawie dokumentacji technicznej lub projektu hydrotechnicznego?

12. Jaki formalny status posiada „Opracowanie hydrologiczne dla zlewni obszaru Puszczy Białowieskiej”?

13. Czy dla wskazanych prac uzyskano wymagane prawem zgłoszenie wodnoprawne lub pozwolenie wodnoprawne?

14. Czy sporządzono formalną kwalifikację działań na gruncie ustawy Prawo wodne?

15. Czy wykonano analizę wpływu planowanych działań na stosunki wodne?

16. Czy wykonano inwentaryzację przyrodniczą obejmującą ocenę wpływu działań na gatunki chronione i siedliska?

17. Czy uzyskano zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec gatunków chronionych?

18. Na jakiej podstawie planistycznej prowadzono wskazane działania wobec braku zatwierdzonych planów urządzenia lasu (PUL)?

19. Czy działania były przewidziane w planie zadań ochronnych Natura 2000?

20. Czy sporządzono dokumentację powykonawczą oraz protokoły odbioru wykonanych prac?

21. W jakich dokładnie lokalizacjach prowadzono wskazane działania?

22. Czy działania były zgodne z systemem zarządzania obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO „Puszcza Białowieska”?

23. Czy działania analizowano pod kątem wpływu na OUV obiektu UNESCO?

24. Czy sporządzono analizę wpływu działań na integralność obiektu Światowego Dziedzictwa?

25. Czy prowadzono korespondencję pomiędzy MKiŚ, RDOŚ, LP, Wodami Polskimi oraz UNESCO/IUCN dotyczącą tych działań?

26. Czy działania prowadzone przed formalnym terminem rozpoczęcia robót były objęte odrębną podstawą prawną lub dokumentacją?

27. Czy przeprowadzono niezależną ocenę skutków środowiskowych i hydrologicznych wskazanych działań?

Z wyrazami szacunku

Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP