Interpelacja w sprawie adekwatności modelu finansowania publicznych uczelni zawodowych oraz systemowego monitorowania skutków tego modelu dla dostępności studiów

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpłynęły sygnały związane z likwidacją Filii Collegium Witelona we Wrocławiu. W komunikatach uczelni jako jedną z głównych przyczyn wskazano „skrajnie niekorzystny system finansowania uczelni zawodowych“. Sprawa ta stanowi jednak przede wszystkim przykład szerszego problemu: adekwatności modelu finansowania publicznych uczelni zawodowych do kosztów kształcenia praktycznego, wymogów projakościowych, zmian demograficznych oraz zadań związanych z zapewnianiem terytorialnej dostępności bezpłatnych studiów.

Szczególnie istotne jest to, że problem dotyczy zarazem dwóch wymiarów polityki państwa. Z jednej strony istnieje potrzeba zapewnienia trwałości publicznych uczelni zawodowych poza największymi metropoliami, gdzie pełnią one ważną funkcję rozwojową. Z drugiej strony pojawia się pytanie, czy obecny model finansowania pozwala tym uczelniom odpowiadać na realny popyt w większych ośrodkach tam, gdzie bezpłatna oferta praktycznego kształcenia jest ograniczona, a oferta prywatna jest szeroka.

W warunkach niżu demograficznego państwo powinno nie tylko finansować szkolnictwo wyższe, lecz także systemowo monitorować, jakie skutki obowiązujące reguły wywołują dla rozmieszczenia oferty dydaktycznej, jakości kształcenia oraz realnej dostępności studiów publicznych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo gromadzi od publicznych uczelni zawodowych informacje lub sygnały wskazujące, że obecny model finansowania utrudnia zwiększanie liczby studentów mimo istniejącego popytu, stabilne prowadzenie kosztowniejszych kierunków o profilu praktycznym albo utrzymanie filii? Jeżeli tak, to w jakiej formie?

2. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące adekwatności modelu subwencji dla publicznych uczelni zawodowych prowadzących kierunki wymagające utrzymania odpowiednich relacji kadry do studentów i spełnienia wymagań projakościowych, w tym jednolite studia magisterskie?

3. Czy ministerstwo analizuje, jak obowiązujące zasady finansowania wpływają na geograficzne rozmieszczenie oferty dydaktycznej publicznych uczelni zawodowych, w szczególności na możliwość utrzymania ich roli w mniejszych ośrodkach oraz odpowiadania na realny popyt w większych miastach?

4. Czy w ramach polityki państwa wobec publicznych uczelni zawodowych prowadzone są analizy skutków niżu demograficznego i ewentualnych planów przekształceniowych dotyczących tej grupy uczelni? Jeżeli tak, proszę o wskazanie ich głównych założeń.

5. W jaki sposób w obowiązującym modelu finansowania są uwzględniane różnice kosztów między kierunkami studiów oraz obowiązki związane z utrzymaniem jakości kształcenia praktycznego?

6. Czy ministerstwo ocenia obecną relację między poziomem finansowania publicznych uczelni zawodowych a stawianymi im wymaganiami jakościowymi jako adekwatną? Jeżeli nie, jakie zmiany są rozważane?

7. Czy ministerstwo prowadzi systemowy monitoring przypadków ograniczania naboru, wygaszania kierunków lub likwidacji filii z przyczyn finansowych? Jeżeli tak, proszę o opis przyjętego trybu monitorowania.

8. Jak ministerstwo ocenia relację między dodatkowymi instrumentami wsparcia, takimi jak przedsięwzięcie „Dydaktyczna inicjatywa doskonałości“, a podstawowym modelem finansowania publicznych uczelni zawodowych? Czy obecne instrumenty są wystarczające do stabilnego rozwoju tych uczelni?

9. Czy ministerstwo rozważa zmiany w algorytmie subwencji albo odrębne mechanizmy finansowe dla publicznych uczelni zawodowych, które prowadzą kosztowniejsze kierunki, zwiększają terytorialną dostępność bezpłatnych studiów albo pełnią kluczową funkcję w ośrodkach poza największymi metropoliami?

10. Jakie działania systemowe ministerstwo zamierza podjąć, aby obowiązujący model finansowania nie prowadził do ograniczania publicznej oferty studiów z powodów finansowych bez wcześniejszej identyfikacji ryzyk i ich skutków dla studentów oraz regionów?

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek