Interpelacja w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 r. w kwestii OSP

Gniezno, 20 lutego 2024 r.

Szanowny Panie Ministrze,

otrzymałem apel nr 1/2024 Rady Gminy Powidz w sprawie realizowania zasad akcji profrekwencyjnych w związku z wyborami parlamentarnymi z dnia 15 października 2023 roku.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości obiecał małym gminom bonusy finansowe za przekroczenie 60 proc. frekwencji. Wiele gmin zaangażowało się w profrekwencyjne akcje, bo najlepsze mogły liczyć łącznie na 2,5 mln zł dodatkowych pieniędzy. Niektórzy wójtowie już w trakcie wyborów, mając szczątkowe dane o frekwencji w gminie, motywowali mieszkańców (przez media społecznościowe lub sms) do tego, aby poszli do urn. W skali kraju wybory okazały się sukcesem frekwencyjnym.

Proponowane bonusy dla najaktywniejszych samorządów w kraju to:

• dla gmin z najwyższą frekwencją wyborczą w powiecie:

- 1 mln zł na zadania związane z remontami, przebudową, wyposażeniem remiz OSP, działaniami dot. efektywności energetycznej,
- 1 mln zł na inicjatywy społeczne - budżety obywatelskie (fundusze sołeckie);

• dla gmin o liczbie mieszkańców poniżej 20 tys., które przekroczyły próg 60% frekwencji:

- 250 000 zł dla KGW, zespołów muzycznych,
- 250 000 zł dla klubów sportowych.

Gmina Powidz, uzyskując frekwencję na poziomie 79,87%, zakwalifikowała się do puli samorządów, które spełniły warunki do przyznania wszystkich ww. środków o łącznej wartości 2,5 mln złotych.

Ku zaskoczeniu przede wszystkim zmobilizowanego społeczeństwa, część z akcji nie doczekała się do dziś realizacji, natomiast inne ograniczono lub obwarowano niezrozumiałym mechanizmem, którego zasady wybrzmiały już po wyborach.

I tak w przypadku akcji „Bitwa o remizę" pula 1 mln została dzielona po połowie na działania dotyczące: wyposażenia, remontów oraz prace związane z efektywnością energetyczną.

W temacie wyposażenia — określono sztywną listę sprzętu, którą można zakupić z tej puli środków, wśród których zabrakło m.in. tzw. pojazdów lekkich. Jak wskazują sami druhowie, sama lista dotycząca wyposażenia jest niekompletna i zwyczajnie mija się z potrzebami jednostek. Sprzeciw wzbudza niezrozumiały zapis/wymóg, że w przypadku wydatków inwestycyjnych (zakup powyżej 10 000 zł, ale też rozbudowa/budowa remiz, zaplecza itp.) zdecydowano, że środki uzyskane w ramach akcji profrekwencyjnych za wybory mogą stanowić maksymalnie 50% wartości takiego zadania, kolejnych 50% należy uzupełnić wkładem własnym. Nie zwrócono również uwagi na fakt, że niektóre jednostki są już po lub w trakcie termomodernizacji, mają nowe źródła ciepła, co w skrócie oznacza, że z tych 500 tysięcy zł po prostu nie skorzystają.

Jak zostało przedstawione w apelu: ”Zwracamy się zatem do koordynujących ten proces ministerstw: Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o uchylenie tych obostrzeń, celem wynagrodzenia wszystkich, zaangażowanych w tak wysoki wynik frekwencyjny środowisk strażackich”.

Ponadto: „Jako Rada Gminy Powidz apelujemy o usunięcie surowych uwarunkowań w przypadku puli środków dla jednostek OSP.

Wspólnie, jako środowisko samorządowe, ale też administracja rządowa, parlamentarzyści, apelowaliśmy o wysoki udział obywateli w wyborach. W tych działaniach opieraliśmy się na programach profrekwencyjnych, ogłoszonych na szczeblu państwowym. Umożliwiły one to, że pewne grupy społeczne bardzo mocno włączyły się w propagowanie udziału w wyborach. Ten apel stanowi ich glos. Wójt gminy Powidz również ogłosił program profrekwencyjny — sołectwo z obwodu głosowania, który miało najwyższą frekwencję wyborczą w gminie otrzymało środki na inicjatywy społeczne, kulturalne. Jesteśmy już po zebraniu wiejskim, gdzie zdecydowano o przeznaczeniu tych środków.

Należy nadmienić, że tak znaczące opóźnienia w wypłacie należnych środków, surowe i niezrozumiałe przez laureatów reguły ich wydatkowania, a także brak do dziś informacji i aktów prawnych, skutecznie obniżają poziom zaufania obywateli do aparatu państwa polskiego, co będzie miało zapewne negatywny wpływ do promowania postaw proobywatelskich, w tym prowyborczych w przyszłości”.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:

1. Czy jest planowana korekta uwarunkowań w przypadku puli środków dla jednostek OSP w temacie wyposażenia, jak również prac związanych z efektywnością energetyczną?
2. Jaki jest obecnie stan realizacji programu profrekwencyjnego „Bitwa o remizę”?

Z wyrazami szacunku

Tadeusz Tomaszewski