Interpelacja w sprawie braku ustawowych gwarancji uprzedzenia pracownika o zmianie grafiku pracy

Szanowna Pani Minister,

w grudniu 2025 roku do mojego biura poselskiego zaczęły napływać sygnały od pracowników sieci Biedronka. Dotyczyły nagłych zmian grafików w okresie przedświątecznym, pracy nocnej z rażąco krótkim odpoczynkiem, a także odmów udzielania dni wolnych na opiekę nad dzieckiem - uprawnienia zagwarantowanego przez art. 188 Kodeksu pracy. W odpowiedzi na złożoną przeze mnie interwencję poselską główny inspektor pracy przeprowadził kontrole w 176 sklepach sieci. Ich wyniki, przekazane mi pismem z dnia 16 kwietnia 2026 r., ujawniają problem, który wymaga pilnej interwencji ustawodawczej.

Kontrole nie wykazały naruszeń „systemowych" w rozumieniu stosowanym przez Inspekcję Pracy. Wykazały jednak 840 decyzji nakazowych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, nieprawidłową ewidencję czasu pracy w 14 sklepach, brak terminowego przekazywania harmonogramów pracownikom w 10 placówkach i 16 stwierdzonych wykroczeń. Trudno uznać te liczby za świadectwo wzorowego przestrzegania prawa pracy.

Najpoważniejszym problemem ujawnionym przez kontrole jest jednak nie skala stwierdzonych naruszeń, lecz treść wykładni prawnej, którą GIP przytacza jako obowiązującą. Powołując się na stanowisko Departamentu Prawa Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 października 2013 r., Inspekcja Pracy informuje, że tygodniowy termin przekazania harmonogramu, o którym mowa w art. 129 § 3 Kodeksu pracy, odnosi się wyłącznie do pierwotnego ustalenia rozkładu czasu pracy - nie do jego późniejszych zmian. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie określają natomiast żadnego minimalnego terminu, z jakim pracodawca powinien poinformować pracownika o zmianie grafiku. To pracodawca ma określić ten termin w przepisach wewnątrzzakładowych.

Oznacza to w praktyce, że pracodawca może zmienić harmonogram pracownika dosłownie w ostatniej chwili - byleby stosowna informacja zdążyła do niego dotrzeć przed wejściem nowego grafiku w życie. Pracownicy dużych sieci handlowych, często zatrudnieni na elastycznych umowach, pozbawieni są tym samym jakiejkolwiek gwarancji stabilności czasu pracy. Problem jest szczególnie dotkliwy dla rodziców, opiekunów osób zależnych oraz osób łączących pracę z nauką - a więc grup, dla których możliwość planowania czasu ma kluczowe znaczenie.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymuje stanowisko z dnia 18 października 2013 r., zgodnie z którym tygodniowy termin z art. 129 § 3 Kodeksu pracy nie dotyczy zmian harmonogramów czasu pracy - a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej i czy ministerstwo rozważało jego aktualizację w świetle zmian na rynku pracy, jakie nastąpiły w ciągu ostatnich ponad dziesięciu lat?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do uregulowania w Kodeksie pracy minimalnego terminu, z jakim pracodawca powinien informować pracownika o zmianie harmonogramu czasu pracy - a jeśli tak, jaki jest przewidywany harmonogram tych prac?
3. Jakie mechanizmy ochrony pracowników przed nadużywaniem elastyczności harmonogramów ministerstwo uznaje za wystarczające w obecnym stanie prawnym, w szczególności w odniesieniu do pracowników dużych sieci handlowych zatrudnionych na podstawie umów o pracę?
4. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do Kodeksu pracy regulacji przyznającej pracownikom prawo do odmowy przyjęcia zmienionego harmonogramu, jeśli zmiana została ogłoszona z niewystarczającym wyprzedzeniem - na wzór rozwiązań stosowanych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej?
5. W jaki sposób ministerstwo ocenia skuteczność obowiązku uregulowania kwestii zmian harmonogramów w przepisach wewnątrzzakładowych - biorąc pod uwagę, że w dużych sieciach handlowych układy zbiorowe i regulaminy pracy mogą być kształtowane przy ograniczonej faktycznej sile przetargowej pracowników?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP