Interpelacja w sprawie zasad refundacji diagnostyki, leczenia oraz profilaktyki raka piersi w Polsce

Przemyśl, dnia 28 kwietnia 2026 r.

W odpowiedzi na sygnały spływające do mnie od pacjentek i środowiska medycznego oraz po analizie aktualnych standardów medycznych, które mogą wskazywać na istotne luki systemowe w dostępie do nowoczesnych metod diagnostycznych i terapeutycznych, zwracam się do Pani Ministry z interpelacją w sprawie funkcjonowania systemu refundacji świadczeń związanych z diagnostyką, leczeniem oraz profilaktyką raka piersi. Pragnę zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:

1. Brak refundacji badań genomicznych wspierających decyzję o chemioterapii. W przypadku raka piersi hormonozależnego (ER+, HER2-) decyzja o zastosowaniu chemioterapii powinna być oparta na wynikach nowoczesnych testów genomicznych, takich jak: Oncotype DX, MammaPrint, Prosigna (PAM50), EndoPredict. Badania te są rekomendowane w międzynarodowych wytycznych ESMO/NCC i pozwalają na precyzyjne określenie korzyści z chemioterapii. Ich brak w systemie refundacyjnym skutkuje: nadmiernym stosowaniem chemioterapii, ryzykiem niedostatecznego leczenia i/lub powikłaniami. Aktualny koszt badań (ok. 8-15 tys. zł) stanowi istotną barierę dla pacjentek.

2. Brak pełnej refundacji zabiegów symetryzacji piersi.

Po mastektomii i rekonstrukcji jednej piersi często dochodzi do znacznej asymetrii. Zabiegi symetryzujące (np. podniesienie, redukcja lub powiększenie zdrowej piersi) stanowią ważny element leczenia i powrotu do zdrowia. Obecnie dostęp do tych procedur jest ograniczony i zależny od decyzji placówek, co zmusza pacjentki do ponoszenia wysokich kosztów prywatnych.

3. Ograniczenie prawa wyboru przy profilaktycznej mastektomii.

Pacjentki z wysokim ryzykiem genetycznym (np. mutacje BRCA1, BRCA2, PALB2) mogą korzystać z refundowanej profilaktycznej mastektomii wraz z rekonstrukcją. Jednak brak jasnych regulacji umożliwiających refundację mastektomii bez rekonstrukcji: ogranicza autonomię pacjentek, narusza ich prawo do decydowania o własnym leczeniu.

4. Ograniczony dostęp do diagnostyki genetycznej.

Pomimo rosnącej roli badań genetycznych w profilaktyce raka piersi, dostęp do nich jest utrudniony, szczególnie na etapie wczesnej diagnostyki oraz przy obciążeniu rodzinnym. Podjęcie działań w powyższym zakresie może istotnie przyczynić się do poprawy skuteczności leczenia, zwiększenia jakości życia pacjentek, racjonalizacji kosztów systemu ochrony zdrowia.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie refundacji badań genomicznych (Oncotype DX, MammaPrint, Prosigna, EndoPredict) dla pacjentek spełniających kryteria kliniczne?

2. Czy rozważane jest uznanie zabiegów symetryzacji piersi za standardowy element leczenia onkologicznego i objęcie ich pełną refundacją?

3. Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające refundację profilaktycznej mastektomii niezależnie od decyzji o rekonstrukcji piersi?

4. Czy ministerstwo przewiduje rozszerzenie dostępu do badań genetycznych (BRCA1, BRCA2, PALB2 i inne), szczególnie na etapie profilaktyki i wczesnej diagnostyki?

5. Czy planowane jest dostosowanie zasad refundacji do aktualnej wiedzy medycznej oraz międzynarodowych standardów leczenia raka piersi?

Z wyrazami szacunku

Poseł na Sejm RP
Marek Rząsa