Interpelacja w sprawie obchodzenia przepisów środowiskowych i administracyjnych poprzez sztuczny podział nieruchomości oraz rozdzielenie inwestycji dotyczących ferm trzody chlewnej, na przykładzie gm. Mała Wieś

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję interpelację w sprawie konieczności pilnego uszczelnienia przepisów dotyczących lokalizacji inwestycji związanych z przemysłową hodowlą zwierząt, w szczególności ferm trzody chlewnej, oraz przeciwdziałania praktykom polegającym na obchodzeniu prawa przez formalny podział inwestycji na mniejsze przedsięwzięcia.

Przedmiotem sprawy jest planowana inwestycja zlokalizowana na terenie gminy Mała Wieś, objęta postępowaniami administracyjnymi o sygn. nr OSK.6220.03.2026 oraz OSK.6220.02.2026.

Z przekazanych informacji wynika, że właściciele nieruchomości oznaczonej pierwotnie jako działka nr 197 dokonali jej podziału na kilka mniejszych działek, zachowując jednak nadal własność całości nieruchomości po podziale. Następnie złożono odrębne wnioski dotyczące budowy dwóch hal tuczu trzody chlewnej po 1997 sztuk każda, co łącznie daje 3994 tuczników.

W opinii mieszkańców oraz wielu ekspertów może to stanowić próbę obejścia przepisów przewidujących bardziej rygorystyczne wymogi dla inwestycji przekraczających określone progi oddziaływania, w tym obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego, sporządzenia pełniejszej dokumentacji środowiskowej, oceny emisji odorowej, wpływu na środowisko oraz warunków bioasekuracji.

Jednocześnie wskazuje się, że formalne rozdzielenie inwestycji na dwa podmioty – przy zachowaniu powiązań rodzinnych, wspólnej lokalizacji, wspólnej infrastruktury i jednego gospodarczego celu – może prowadzić do obejścia przepisów o kumulacji oddziaływań oraz ograniczenia realnego udziału mieszkańców w postępowaniach administracyjnych.

Planowana inwestycja ma znajdować się w odległości około 300 metrów od zabudowy jednorodzinnej. W pobliżu znajdują się również obiekty służące lokalnej społeczności, w tym boisko, plac zabaw oraz miejsce spotkań seniorów. Mieszkańcy zgłaszają obawy dotyczące odorów, wzmożonego ruchu pojazdów ciężkich i rolniczych, transportu gnojowicy, pogorszenia jakości życia oraz spadku wartości nieruchomości.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy w obowiązującym stanie prawnym organy administracji są zobowiązane badać rzeczywiste powiązania funkcjonalne, własnościowe, rodzinne i infrastrukturalne pomiędzy formalnie odrębnymi inwestycjami, jeżeli przedsięwzięcia realizowane są na sąsiadujących działkach?
2. Czy dwa przedsięwzięcia polegające na budowie hal tuczu trzody chlewnej po 1997 sztuk każda, zlokalizowane obok siebie i powstałe po podziale jednej nieruchomości, powinny być analizowane łącznie jako jedno przedsięwzięcie w rozumieniu przepisów środowiskowych?
3. Czy ministerstwo dostrzega skalę zjawiska polegającego na dzieleniu ferm na mniejsze moduły w celu uniknięcia obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego albo pełnej oceny oddziaływania na środowisko?
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne uniemożliwiające obchodzenie prawa poprzez:
   • sztuczny podział działek,
   • podstawianie odrębnych inwestorów powiązanych rodzinnie lub kapitałowo,
   • składanie kilku wniosków dotyczących faktycznie jednej inwestycji?
5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zasady, zgodnie z którą przy ocenie inwestycji hodowlanych bada się sumę obsady zwierząt na działkach sąsiadujących, pozostających we wspólnym władaniu lub wykorzystywanych w ramach jednego przedsięwzięcia?
6. Czy istnieją wytyczne dla regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, samorządów i organów wydających decyzje środowiskowe, jak rozpoznawać przypadki pozornego podziału inwestycji?
7. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie minimalnych odległości ferm przemysłowych od:
   • zabudowy mieszkaniowej,
   • szkół i przedszkoli,
   • placów zabaw,
   • obiektów rekreacyjnych i społecznych?
8. Czy prowadzone są prace nad ustawowym uregulowaniem norm odorowych oraz skutecznych metod ich egzekwowania?
9. Czy ministerstwo uznaje za właściwe publikowanie informacji o tego typu inwestycjach wyłącznie w sposób formalny, lecz mało dostępny społecznie (np. w okresach świątecznych lub wyłącznie na tablicach ogłoszeń), czy też planowane jest zwiększenie standardów informowania mieszkańców?
10. Czy ministerstwo zamierza przygotować nowelizację przepisów, która jednoznacznie wskaże, że prawo nie może być obchodzone przez formalne zabiegi właścicielskie i organizacyjne, jeśli ekonomicznie i funkcjonalnie chodzi o jedno przedsięwzięcie?

W mojej ocenie konieczne jest pilne doprecyzowanie przepisów, tak aby chroniły mieszkańców terenów wiejskich przed negatywnymi skutkami inwestycji przemysłowych realizowanych z pominięciem ducha prawa. Obowiązujące regulacje powinny gwarantować równość wobec prawa, transparentność procedur oraz realny udział społeczności lokalnych w procesie decyzyjnym.