Interpelacja w sprawie stosowania przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej

Szanowny Panie Ministrze,

w publicznym obiegu pojawiają się informacje dotyczące stosowania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej instrumentów umożliwiających blokadę rachunków bankowych, w szczególności w ramach mechanizmów związanych z Systemem Teleinformatycznym Izby Rozliczeniowej, tzw. STIR.

Zgodnie z założeniami ustawodawcy narzędzia te miały służyć przede wszystkim przeciwdziałaniu wyłudzeniom skarbowym, w tym wyłudzeniom podatku VAT, oraz ochronie interesów Skarbu Państwa przed działalnością podmiotów wykorzystujących system finansowy do nadużyć podatkowych. Jednocześnie należy podkreślić, że blokada rachunku bankowego jest środkiem wyjątkowo dolegliwym.

W ostatnim czasie pojawiają się informacje sugerujące, że mechanizmy analizy ryzyka wykorzystywane przez administrację skarbową mogą w niektórych przypadkach prowadzić do nadmiernie rygorystycznego stosowania przepisów. Wskazuje się przy tym na możliwość blokowania rachunków w sytuacjach, które nie muszą mieć oczywistego związku z rzeczywistym ryzykiem wyłudzeń skarbowych.

Jako poseł opowiadający się za ochroną wolności gospodarczej, proporcjonalnością działania organów państwa oraz poszanowaniem praw podatników, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile przypadków blokady rachunków bankowych na podstawie przepisów dotyczących STIR odnotowano w latach 2022, 2023, 2024 oraz w 2025 r., z podziałem na blokady pierwotne oraz blokady przedłużone?
2. W ilu przypadkach blokada rachunku została następnie uchylona, skrócona albo uznana za niezasadną przez organ odwoławczy, sąd administracyjny lub inny właściwy organ?
3. Czy do Ministerstwa Finansów, Krajowej Administracji Skarbowej lub podległych im jednostek wpływały skargi dotyczące nieuzasadnionego, nadmiernego lub nieproporcjonalnego stosowania blokady rachunków bankowych?
4. Jeżeli takie skargi wpływały, ile ich było w poszczególnych latach od 2022 r. i jaki był sposób ich rozpatrzenia?
5. Czy według wiedzy Ministerstwa Finansów wystąpiły sytuacje, w których blokada rachunku została zastosowana wobec podmiotu, co do którego ostatecznie nie potwierdzono ryzyka wyłudzeń skarbowych lub poważnych nieprawidłowości podatkowych?
6. Jakie konkretne przesłanki są obecnie brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o blokadzie rachunku bankowego i w jakim zakresie decyzja ta opiera się na analizie automatycznej, a w jakim na indywidualnej ocenie urzędnika?
7. Czy Pan Minister dostrzega potrzebę dokonania przeglądu obowiązujących przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych?