Interpelacja w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych

Przez lata w wielu polskich miastach i na terenie mniejszych miejscowości powstawały dzikie wysypiska odpadów - w tym odpadów niebezpiecznych. Porzucone przyczepy TIR, załadowane po brzegi big bagami lub mauzerami hale magazynowe czy wywiezione i pozostawione na polach odpady - takich miejsc w każdym województwie są niemal dziesiątki.

W powiecie olkuskim - w czasie gdy starostą powiatu był pan Paweł Piasny - dziesiątki ton odpadów RDF zostało zwiezionych do miejscowości Klucze, gdzie zalegają od lat, stanowiąc - zdaniem mieszkańców - zagrożenie dla ludzi i środowiska. Nieprzyjemny zapach, biegające szczury czy nawet ryzyko zapłonu i zniszczenia okolicznego mienia - to obraz bezradności samorządu powiatowego, który nie mógł wdrożyć właściwych i skutecznych działań, aby zobowiązać przedsiębiorcę, który gromadził odpady, do ich zgodnej z przepisami utylizacji.

15 kilometrów dalej - na terenie byłej fabryki naczyń emaliowanych OFNE w Olkuszu - przedsiębiorca wynajął powierzchnię magazynową i składował tam odpady niebezpieczne w pojemnikach - tzw. mauzerach. Poukładane jeden na drugim, do wysokości konstrukcji dachu, zaczęły stanowić zagrożenie dla mieszkańców okolicznych osiedli.

Te dwa przykłady obrazują nam, że proceder składowania niebezpiecznych odpadów wywołuje wieloletnie konsekwencje i może stanowić także na lata zagrożenie dla okolicznych mieszkańców.

Proszę więc o udzielenie wyczerpujących odpowiedzi na każde z poniższych pytań w zakresie właściwości poszczególnych resortów:

1. Czy ubiegłoroczna akcja wsparcia finansowego samorządów z zakresie bezpiecznego unieszkodliwiania odpadów - w tym odpadów niebezpiecznych - będzie kontynuowana?
2. Ile środków planuje przeznaczyć Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z NFOŚ i WFOŚ w 2026 oraz 2027 roku na ten cel?
3. Czy formuła wsparcia samorządów będzie miała charakter otwartego konkursu i będzie transparentna?
4. Kiedy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz podległe mu jednostki ogłoszą nabór na rok 2026 i na rok 2027?
5. Jakie kryteria muszą spełnić samorządy, aby otrzymać rządowe wsparcie na unieszkodliwianie odpadów (w tym odpadów niebezpiecznych)?
6. Ile postępowań prowadziła w 2024 i 2025 r. do kwietnia 2026 r. polska Policja w zakresie powstania nielegalnych wysypisk śmieci, nielegalnego składowania odpadów oraz nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych? (MSWiA)
7. Ile ton nielegalnych odpadów/odpadów niebezpiecznych - wg szacunków ministerstw - jest zgromadzonych na nielegalnych wysypiskach, miejscach nieprzeznaczonych w Polsce?
8. Ile postępowań w prokuraturze (na każdym jej szczeblu) prowadzono w 2024, 2025 i 2026 r. w zakresie powstania nielegalnych wysypisk śmieci, nielegalnego składowania odpadów oraz nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych? (Ministerstwo Sprawiedliwości)
9. Ile spraw o ściganie i ukaranie sprawców przestępstw przekazała prokuratura do sądów w latach 2024, 2025 i 2026 w zakresie powstania nielegalnych wysypisk śmieci, nielegalnego składowania odpadów oraz nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych? (Ministerstwo Sprawiedliwości)
10. Czy - w związku z interwencją mieszkańców, jaką otrzymałem jako poseł - prokuratura w Olkuszu lub jej jednostka nadrzędna analizowała postawienie zarzutów b. staroście olkuskiemu panu Pawłowi Piasnemu w zakresie m.in. niedopełnienia obowiązku spoczywającego na nim jako na organie w zakresie powstania nielegalnego składowiska odpadów (m.in. RDF) na terenie Klucz-Osady? (Ministerstwo Sprawiedliwości) Czy minister sprawiedliwości zleci ponowną analizę ww. sprawy (jak oczekują tego mieszkańcy)?
11. Ile wyroków skazujących (prawomocnych) zapadło w 2024 i 2025 roku wobec osób, które odpowiadały za przywóz, nielegalne składowanie i przetwarzanie odpadów (w tym odpadów niebezpiecznych)? Proszę o wskazanie wymiaru kary w każdym procesie? (Ministerstwo Sprawiedliwości)
12. Czy zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska proceder działania tzw. mafii śmieciowych w Polsce został wyeliminowany lub ograniczonych? Proszę o porównawczą analizę sytuacji z lat 2010-2026 (do dnia podpisania odpowiedzi).
13. Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), przedstawiciele WIOŚ w Krakowie kontrolowali stan nielegalnego wysypiska odpadów w Kluczach-Osadzie? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady stanowią zagrożenie?
14. Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej kontrolowali stan nielegalnego wysypiska odpadów w Kluczach-Osadzie? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady stanowią zagrożenie?
15. Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), przedstawiciele WIOŚ w Krakowie kontrolowali stan nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady w dalszym ciągu stanowią zagrożenie?
16. Kiedy na przestrzeni ostatnich dwóch lat, tj. maj 2024 - maj 2026 (proszę o dokładne wskazanie dnia kontroli), funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej kontrolowali stan nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE? Czy z kontroli sporządzono protokół? Czy składowane tam odpady w dalszym ciągu stanowią zagrożenie? Ile ton odpadów obecnie zgromadzonych jest w hali przy ul. 1000-lecia w Olkuszu?