Interpelacja w sprawie prawa do pobierania emerytury cywilnej równolegle z emeryturą mundurową oraz wątpliwości dotyczących równego traktowania funkcjonariuszy powołanych do służby przed 1 stycznia 1999 r.

Szanowni Państwo Ministrowie,

zwróciło się do mnie ogólnopolskie stowarzyszenie „Emerytura cywilna obok mundurowej“ z wnioskiem o podjęcie działań parlamentarnych w sprawie zasad nabywania i realizacji uprawnień emerytalnych przez byłych żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r.

W ocenie przedstawicieli tego środowiska obecne regulacje dotyczące zbiegu świadczeń w systemie zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych powodują, że te osoby w praktyce nie mogą korzystać z prawa do emerytury wypracowanej w systemie powszechnym, mimo wieloletniego odprowadzania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Znaczna część emerytów mundurowych po zakończeniu służby podejmowała aktywność zawodową poza systemem mundurowym, często przez wiele lat, regularnie opłacając składki emerytalne i rentowe. Pomimo spełnienia ustawowych przesłanek obowiązujące przepisy – w szczególności zasada jednego świadczenia – powodują, że osiągnięcie maksymalnego poziomu emerytury mundurowej (75% podstawy wymiaru) skutkuje brakiem realnego uwzględnienia okresów składkowych w systemie cywilnym.

Jednocześnie podnoszony jest argument, że w innych systemach ubezpieczeniowych, w tym w rolniczym systemie ubezpieczeń społecznych, funkcjonują rozwiązania dopuszczające korzystanie z więcej niż jednego tytułu świadczeniowego. Rodzi to pytania o zgodność obecnych regulacji z zasadą równości wobec prawa oraz zasadą sprawiedliwości społecznej.

Zgłaszany problem ma charakter szeroki i dotyczy znaczącej grupy obywateli – według dostępnych informacji może obejmować nawet kilkaset tysięcy osób. Sprawa była również przedmiotem petycji skierowanej do prezesa Rady Ministrów, co dodatkowo podkreśla jej wagę społeczną i systemową.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy kierowane przez Państwa resorty dostrzegają problem potencjalnie nierównego traktowania emerytów służb mundurowych w zakresie dostępu do emerytury cywilnej w porównaniu z innymi grupami ubezpieczonych, w tym objętymi systemem KRUS?
2. Jakie są przesłanki utrzymywania obecnego mechanizmu zbiegu świadczeń w systemie mundurowym, który w praktyce ogranicza możliwość pobierania emerytury cywilnej mimo odprowadzania składek do ZUS?
3. Czy obecnie są prowadzone analizy, konsultacje lub prace legislacyjne dotyczące ewentualnych zmian w tym zakresie dla osób, które rozpoczęły służbę przed 1 stycznia 1999 r.?
4. Czy jest rozważane wprowadzenie rozwiązań umożliwiających wypłatę świadczenia cywilnego w zakresie odpowiadającym faktycznie zgromadzonym składkom, przy jednoczesnym zachowaniu stabilności systemu finansów publicznych?
5. Jakie byłyby potencjalne skutki finansowe dla budżetu państwa oraz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w przypadku wprowadzenia takich rozwiązań?
6. Czy obowiązujące regulacje są – w ocenie Państwa Ministrów – w pełni zgodne z zasadą zaufania obywatela do państwa oraz ochrony praw nabytych?

W opinii środowisk emerytów mundurowych brak możliwości skorzystania z wypracowanych świadczeń w systemie powszechnym podważa zaufanie do państwa i systemu ubezpieczeń społecznych, a także rodzi poczucie trwałej niesprawiedliwości.