Interpelacja w sprawie sytuacji podatkowej polskich marynarzy

Gdańsk, 15 kwietnia 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana Ministra w sprawie narastających problemów w traktowaniu podatkowym polskich marynarzy pracujących na statkach eksploatowanych przez przedsiębiorstwa zagraniczne.

Z przekazanych mi informacji oraz materiałów przygotowanych przez środowisko marynarskie wynika, że problem ma charakter systemowy i dotyczy zarówno sposobu interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, jak i praktyki stosowania przepisów krajowych, w szczególności w zakresie ulgi abolicyjnej.

W pierwszej kolejności wskazywana jest wątpliwa praktyka zawężającej interpretacji pojęcia „eksploatacja statku w transporcie międzynarodowym”. Organy podatkowe przyjmują podejście, zgodnie z którym transport międzynarodowy oznacza wyłącznie przewóz towarów lub pasażerów. W konsekwencji z zakresu stosowania przepisów wyłączani są marynarze pracujący na jednostkach offshore, serwisowych, badawczych czy sejsmicznych. Jednocześnie – jak podnoszą wnioskodawcy – stosowane są dodatkowe kryteria, które nie znajdują podstawy ani w umowach międzynarodowych, ani w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Drugim istotnym problemem jest praktyka odmawiania prawa do ulgi abolicyjnej w sytuacji, gdy podatek nie został faktycznie zapłacony za granicą. W ocenie środowiska marynarskiego takie podejście pozostaje sprzeczne z dotychczasowym stanowiskiem ministra finansów oraz z intencją ustawodawcy, który – mimo wprowadzenia ograniczeń w 2021 r. – pozostawił pełne zastosowanie ulgi dla dochodów z pracy wykonywanej poza terytorium lądowym państw.

Zwraca się również uwagę na brak jednolitej praktyki organów podatkowych oraz pojawiające się przypadki wszczynania postępowań karnoskarbowych w sprawach mających charakter interpretacyjny, co budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zasad pewności prawa i zaufania obywateli do państwa.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Jakie jest aktualne stanowisko ministra finansów i gospodarki w zakresie interpretacji pojęcia „eksploatacja statku w transporcie międzynarodowym” w odniesieniu do pracy marynarzy?
2. Z jakich przyczyn organy podatkowe odmawiają prawa do ulgi abolicyjnej w sytuacji, gdy nie doszło do faktycznej zapłaty podatku za granicą?
3. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie jednoznacznych wytycznych lub interpretacji ogólnej w celu ujednolicenia praktyki organów podatkowych w sprawach dotyczących marynarzy?
4. Jakie są podstawy wszczynania postępowań karnoskarbowych w sprawach, które mają charakter sporu interpretacyjnego?