Interpelacja w sprawie dostępności usług paszportowych dla mieszkańców powiatów i mniejszych miejscowości

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z licznymi sygnałami kierowanymi do mojego biura poselskiego przez mieszkańców powiatów oraz mniejszych miejscowości, zwracam się z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie dostępności usług paszportowych w Polsce.

Z przekazywanych mi informacji wynika, że obecny model funkcjonowania systemu paszportowego w praktyce znacząco ogranicza dostępność tej usługi dla osób zamieszkujących poza dużymi ośrodkami miejskimi. W wielu przypadkach najbliższy punkt paszportowy znajduje się w mieście wojewódzkim lub w znacznie oddalonej delegaturze urzędu wojewódzkiego, co zmusza mieszkańców do odbywania podróży liczących często kilkadziesiąt, a nawet ponad sto kilometrów.

Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że procedura uzyskania paszportu wymaga co najmniej dwóch osobistych wizyt – w celu złożenia wniosku oraz odbioru dokumentu. W praktyce oznacza to konieczność wielokrotnego dojazdu, co wiąże się z dodatkowymi kosztami, utratą czasu, a w wielu przypadkach także koniecznością korzystania z urlopu.

Sytuacja ta w sposób szczególny dotyka:

• osób starszych,
• rodzin z dziećmi,
• osób z niepełnosprawnościami,
• mieszkańców terenów o ograniczonej dostępności komunikacyjnej.

W wielu powiatach dostęp do transportu publicznego jest ograniczony, co dodatkowo pogłębia zjawisko wykluczenia komunikacyjnego i utrudnia obywatelom korzystanie z podstawowych usług administracji publicznej.

Zwracam uwagę, że zgodnie z zasadą równości obywateli wobec prawa oraz zasadą dostępności usług publicznych, państwo powinno dążyć do zapewnienia możliwie równych warunków korzystania z usług administracyjnych, niezależnie od miejsca zamieszkania.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadziło analizy dotyczące dostępności punktów paszportowych dla mieszkańców powiatów i mniejszych miejscowości?

2. Czy w ministerstwie rozważane są rozwiązania mające na celu zwiększenie dostępności usług paszportowych, w szczególności poprzez decentralizację ich świadczenia?

3. Czy możliwe byłoby wprowadzenie systemu cyklicznych dyżurów pracowników urzędów wojewódzkich w miastach powiatowych, np. raz w miesiącu w siedzibach starostw powiatowych?

4. Czy ministerstwo dopuszcza pilotażowe wdrożenie tzw. mobilnych punktów paszportowych w wybranych regionach kraju?

5. Jakie działania planowane są w celu ograniczenia barier administracyjnych i komunikacyjnych w dostępie do usług paszportowych?

6. Czy analizowana jest możliwość uproszczenia procedur, w tym ograniczenia konieczności osobistego stawiennictwa obywatela na kilku etapach postępowania?

W mojej ocenie wprowadzenie rozwiązań takich jak mobilne punkty paszportowe lub cykliczne dyżury w powiatach stanowiłoby relatywnie proste organizacyjnie działanie, które mogłoby znacząco poprawić komfort życia mieszkańców oraz realny dostęp do usług publicznych.

Jednocześnie byłby to wyraźny sygnał, że administracja państwowa wychodzi naprzeciw potrzebom obywateli, szczególnie tych zamieszkujących mniejsze miejscowości.

Z wyrazami szacunku

Maria Koźlakiewicz
Poseł na Sejm RP