Interpelacja w sprawie ryzyka opóźnienia rewizji Krajowego Planu Odbudowy oraz zagrożenia ciągłości finansowania inwestycji z KPO

Panie Premierze,

z publicznie dostępnych komunikatów rządowych wynika, że zakończenie rewizji Krajowego Planu Odbudowy jest warunkiem złożenia kolejnego, ósmego wniosku o płatność, planowanego na maj 2026 r. Równocześnie Komisja Europejska wskazuje, że wszystkie kamienie milowe i wskaźniki w ramach krajowych planów odbudowy muszą zostać zrealizowane do sierpnia 2026 r., co oznacza bardzo ograniczony margines czasowy dla zmian i korekt dokumentu programowego.

Wcześniej Rada Ministrów przyjęła mandat negocjacyjny do kolejnej rewizji KPO, obejmującej m.in. usunięcie z planu opłaty rejestracyjnej i opłaty środowiskowej od samochodów spalinowych. W komunikacie rządowym z 26 września 2025 r. wskazano wprost, że rząd upoważnił ministra funduszy i polityki regionalnej do prowadzenia negocjacji z Komisją Europejską oraz do wprowadzania zmian wynikających z ich przebiegu. Z kolei 23 grudnia 2025 r. informowano, że Polska złożyła już siedem z dziewięciu zaplanowanych wniosków o płatność, a dwa ostatnie mają zostać wysłane w 2026 r.

W przestrzeni publicznej pojawiły się informacje, że mimo wcześniejszych decyzji rządowych nadal istnieje problem z uzyskaniem formalnego mandatu potrzebnego do domknięcia zmian w KPO dotyczących dwóch kamieni milowych odnoszących się do opłat od samochodów spalinowych. Brak szybkiego rozstrzygnięcia może opóźnić procedowanie kolejnego wniosku o płatność i negatywnie wpłynąć na płynność finansowania inwestycji realizowanych z KPO. W tym kontekście pojawia się również kwota ok. 20 mld zł jako potencjalna skala ryzyka dla płatności.

Opisany stan rzeczy rodzi wątpliwości co do przejrzystości i sprawności mechanizmu koordynacji międzyresortowej w sprawach KPO. Nie jest jasne, jaki organ i na jakiej podstawie odpowiada za ostateczne zatwierdzenie zmian wymaganych do zakończenia rewizji, skoro wcześniejsze decyzje Rady Ministrów obejmowały już mandat negocjacyjny w analogicznym obszarze. Powstaje również ryzyko rozbieżności między publicznie komunikowanym harmonogramem składania wniosków o płatność a faktyczną gotowością administracji do zamknięcia uzgodnień z Komisją Europejską. Wreszcie, brak jednoznacznej informacji o planie awaryjnym dla finansowania inwestycji może prowadzić do niepewności po stronie beneficjentów oraz do dodatkowej presji na finanse publiczne.

W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:

1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi został już przyjęty przez Radę Ministrów albo inny właściwy organ ostateczny mandat lub inny dokument umożliwiający domknięcie zmian w KPO dotyczących dwóch kamieni milowych odnoszących się do opłat od samochodów spalinowych; jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie?

2. Jakie dokładnie reformy lub inwestycje mają obecnie zastąpić te dwa kamienie milowe, jakie są ich wartości, terminy realizacji oraz instytucje odpowiedzialne?

3. Jaka jest rzeczywista kwota płatności z KPO, której terminowe uruchomienie zależy od zakończenia tej rewizji i złożenia kolejnego wniosku o płatność?

4. Jakie działania zostały podjęte od czasu przyjęcia przez rząd rewizji KPO w dniu 26 września 2025 r. oraz od czasu przyjęcia kolejnej rewizji w dniu 11 marca 2026 r. w celu pełnego uzgodnienia z Komisją Europejską zmian dotyczących tych kamieni milowych?

5. Na jakiej podstawie prawnej lub proceduralnej okazało się konieczne uzyskanie kolejnego albo dodatkowego mandatu negocjacyjnego, skoro komunikat rządowy z 26 września 2025 r. przewidywał już upoważnienie ministra właściwego do spraw funduszy do prowadzenia negocjacji i wprowadzania zmian wynikających z ich przebiegu?

6. Który członek Rady Ministrów albo który komitet rządowy odpowiada obecnie za koordynację międzyresortową zmian w KPO oraz za monitorowanie ryzyka opóźnień płatności i luki płynnościowej po stronie beneficjentów?

7. Ile projektów i jaka łączna wartość płatności krajowych mogłyby zostać objęte ryzykiem opóźnienia w przypadku przesunięcia wypłaty kolejnej transzy z KPO o 1 miesiąc, 3 miesiące oraz o okres wykraczający poza sierpień 2026 r.?

8. Czy istnieje formalnie przyjęty mechanizm zabezpieczenia ciągłości finansowania inwestycji realizowanych z KPO na wypadek opóźnienia refundacji unijnej; jeśli tak, to jaka jest jego podstawa prawna, skala finansowa i źródło środków?

Z poważaniem