Interpelacja w sprawie niekontrolowanego tworzenia tzw. kwater pracowniczych w budynkach mieszkalnych oraz braku skutecznych narzędzi prawnych dla samorządów

Szanowny Panie Ministrze,

do samorządów gminnych w całej Polsce napływa coraz więcej skarg mieszkańców dotyczących zjawiska zbiorowego zakwaterowania osób w budynkach przeznaczonych pierwotnie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub wielorodzinną. Obiekty te funkcjonują w praktyce jako tzw. kwatery pracownicze lub hostele pracownicze, mimo że formalnie nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku.
Tego rodzaju praktyka prowadzi do faktycznej zmiany charakteru całych obszarów zabudowy mieszkaniowej. W wielu przypadkach w jednym budynku przebywa rotacyjnie kilkanaście lub kilkadziesiąt osób, co generuje szereg problemów społecznych i infrastrukturalnych. Mieszkańcy okolicznych nieruchomości zgłaszają m.in. zakłócanie ciszy nocnej, zwiększony ruch pojazdów, problemy z parkowaniem, a także dużą rotację osób przebywających w danym obiekcie.

Samorządy podejmują próby reagowania na tego typu sytuacje poprzez kierowanie spraw do właściwych organów, jednak w praktyce obowiązujące przepisy nie pozwalają na jednoznaczne i skuteczne działania kontrolne. Organy nadzoru budowlanego oraz inne instytucje działają w granicach swoich kompetencji, lecz brak jest jasnych regulacji umożliwiających jednoznaczne stwierdzenie, kiedy dochodzi do zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na obiekt zamieszkania zbiorowego.
Należy również podkreślić, że budynki mieszkalne podlegają innym wymaganiom technicznym, sanitarnym oraz przeciwpożarowym niż obiekty przeznaczone do zbiorowego zakwaterowania. W przypadku faktycznego użytkowania ich jako hosteli pracowniczych może to rodzić poważne ryzyka dla bezpieczeństwa przebywających tam osób, a także dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości.
Wobec rosnącej skali zjawiska pojawia się potrzeba systemowego uregulowania tej kwestii oraz wyposażenia samorządów i właściwych służb w skuteczne narzędzia prawne umożliwiające kontrolę i przeciwdziałanie nadużyciom.

1. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skali zjawiska funkcjonowania tzw. kwater pracowniczych w budynkach mieszkalnych bez formalnej zmiany sposobu użytkowania?
2. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu tego zjawiska na ład przestrzenny oraz funkcjonowanie obszarów zabudowy mieszkaniowej?
3. Czy planowane są zmiany w przepisach prawa budowlanego lub innych aktach prawnych, które jednoznacznie określą zasady użytkowania budynków mieszkalnych w przypadku zbiorowego zakwaterowania pracowników?
4. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku zgłoszenia lub rejestracji obiektów wykorzystywanych jako kwatery pracownicze?
5. Czy planowane jest doprecyzowanie przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku w sytuacji, gdy faktycznie pełni on funkcję obiektu zamieszkania zbiorowego?
6. Czy rząd planuje wzmocnienie uprawnień kontrolnych samorządów lub organów nadzoru budowlanego w tym zakresie?

Z wyrazami szacunku

Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP