Interpelacja w sprawie systemowej reformy statusu zawodowego oraz zaszeregowania płacowego techników farmaceutycznych w Polsce

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją dotyczącą krytycznej potrzeby uregulowania statusu zawodowego techników farmaceutycznych. Grupa ta, licząca ponad 31 000 aktywnych zawodowo specjalistów, stanowi obecnie filar funkcjonowania polskich aptek ogólnodostępnych i szpitalnych, biorąc na siebie realną i karną odpowiedzialność za bezpieczeństwo lekowe obywateli. Obecne ramy prawne, wywodzące się z archaicznych założeń o „pomocniczym” charakterze tego zawodu, są całkowicie niespójne z rzeczywistością roku 2026. Technicy farmaceutyczni są dziś samodzielnymi profesjonalistami medycznymi, wpisanymi do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego, a ich kompetencje w zakresie sporządzania leków recepturowych i jałowych oraz opieki nad pacjentem są kluczowe dla wydolności systemu ochrony zdrowia.

W związku z powyższym proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na następujące pytania:

1. Analiza struktury obsługi pacjenta (dane systemowe)

Proszę o przedstawienie danych z systemów sprawozdawczych (w szczególności z systemu e-recepta oraz platformy P1) dotyczących łącznej liczby oraz procentowego udziału transakcji (realizacji recept i świadczeń) zrealizowanych w aptekach ogólnodostępnych w latach 2024 oraz 2025, z podziałem na grupy zawodowe: magistrów farmacji oraz techników farmaceutycznych. Dane te pozwolą obiektywnie ocenić faktyczne obciążenie pracą i stopień odpowiedzialności techników przy tzw. pierwszym stole.

2. Kwestia płacowa (przejście do grupy 6)

Czy resort zdrowia planuje nowelizację załącznika do ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych w celu przeniesienia techników farmaceutycznych z grupy 7 do grupy 6? Proszę o przedstawienie aktualnej liczby techników farmaceutycznych zatrudnionych w aptekach szpitalnych na terenie całego kraju. Jakie są szacunki ministerstwa dotyczące rocznego kosztu dla budżetu państwa wynikającego z przeniesienia wyżej wymienionej grupy pracowników z grupy 7 do grupy 6 w tabeli płac? Obecne zaszeregowanie nie uwzględnia poziomu odpowiedzialności zawodowej tej grupy, co skutkuje postępującym kryzysem kadrowym w aptekach szpitalnych.

3. Samorząd zawodowy (własna izba)

Czy Ministerstwo Zdrowia podejmie prace legislacyjne nad utworzeniem samorządu zawodowego (Izby Techników Farmaceutycznych)? Biorąc pod uwagę fakt wydania ponad 39 000 numerów w centralnym rejestrze, brak własnej reprezentacji zawodowej uniemożliwia tej grupie realny wpływ na standardy wykonywania zawodu i system kształcenia ustawicznego.

4. Uporządkowanie wykazu A – likwidacja „pustej normy” prawnej

Sądy administracyjne w wyrokach przeciwko NFZ wprost wskazują, że: „brak w urzędowym wykazie produktów leczniczych (...) wykazu substancji bardzo silnie działających czyni normę art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo farmaceutyczne pustą”. Czy ministerstwo ma świadomość, że NFZ nakłada kary na apteki w oparciu o martwy przepis, co potwierdza orzecznictwo? Czy resort zamierza pilnie dokonać zmiany legislacyjnej, która albo jednoznacznie określi te kompetencje, albo oficjalnie „uwolni” możliwość wydawania tych produktów przez techników, skoro od lat wykonują oni te czynności z korzyścią dla pacjenta, a obecny stan prawny jest fikcją i rozbieżne decyzje organów nadzoru utrudniają pracę personelu fachowego oraz ograniczają dostęp pacjentów do leków.

5. Reforma szkoleń ciągłych

W jaki sposób resort zamierza zreformować system szkoleń zawodowych dla techników, aby punkty edukacyjne odzwierciedlały rzeczywiste podnoszenie kwalifikacji w nowoczesnej opiece farmaceutycznej oraz czy zamierza znieść ten obowiązek wobec osób posiadających tytuł i wpis do rejestru ale wykonujących pracę w punkcie zielarskim, sklepie medycznym lub są przedstawicielami gdzie nie są wymagane systemy szkoleń. Czy ministerstwo pokryje finansowanie szkoleń dla techników farmaceutycznych? Zawód ten występuje od ponad 50 lat, a zmiany zostały na nas nałożone bez zgody środowiska techników farmaceutycznych i pytania ich o zdanie. W takiej formule stawianie techników farmaceutycznych przed faktem dokonanym powinno iść z całkowitym przejęciem finansowania i zapewnieniem swobody szkolenia, ponieważ to ustawodawca nałożył na techników farmaceutycznych taki obowiązek.

Proszę o wyjaśnienie. Jeżeli nie planujecie, bo nie macie środków, a każecie im płacić pod groźbą utraty uprawnień, jest to niepoważne traktowanie tak licznej grupy, z którą nawet nikt nie rozmawiał, ponieważ nie mają swojej izby techników farmaceutycznych, która by ich godnie reprezentowała w rozmowach przed Ministerstwem Zdrowia. Naczelna Izba Aptekarska zabezpiecza wyłącznie interes magistrów farmacji, których w aptekach pracuje obecnie około 26 000, o 6 tysięcy mniej niż techników farmaceutycznych.

Uzasadnienie

Statystyki i codzienna praktyka apteczna dowodzą, że technicy farmaceutyczni wykonują większość czynności fachowych w polskich aptekach. Utrzymywanie ich w niskiej grupie zaszeregowania oraz brak podmiotowości w postaci własnego samorządu jest niesprawiedliwością systemową, która zagraża stabilności rynku farmaceutycznego. Odpowiedź na pytanie o procentowy udział techników w realizacji e-recept ostatecznie wykaże, że nie są oni personelem pomocniczym, lecz równorzędnym filarem opieki nad pacjentem.

Z poważaniem

Michał Jach
Poseł na Sejm RP