Interpelacja w sprawie warunków pracy na stanowiskach kontroli ruchu w lokalnych centrach sterowania

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zgłosił się Związek Zawodowy Dyżurnych Ruchu PKP z problemem dotyczącym określenia bezpiecznych oraz higienicznych warunków pracy osób pracujących przy wielu monitorach na stanowiskach pracy branży kolejowej, tj. stanowiskach kontroli ruchu w lokalnych centrach sterowania (LCS). Obecne przepisy pozwalają pracodawcom na polecanie pracy przy nieograniczonej liczbie monitorów, co może prowadzić do popełniania błędów przez pracowników.

Stanowiska kontroli ruchu w LCS stanowią o kluczowej infrastrukturze naszego państwa oraz mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo narodowe. Dlatego tak istotnym jest, aby osoby pracujące na tych stanowiskach były odpowiednio zabezpieczone w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. W wyniku rozwoju technologicznego i maksymalizacji wydajności pracowników zmienił się charakter obciążenia tych konkretnych stanowisk wskutek zwiększonej liczby ekranów, które są narzędziem ich pracy. Błędy na tych stanowiskach mogą prowadzić do groźnych konsekwencji dla bezpieczeństwa publicznego.

Zgodnie z opinią Instytutu Medycyny Pracy pracodawca powinien zapewnić kontrolerom ruchu stałą i częstszą niż raz na kilka lat opiekę okulistyczną, zwiększenie refundacji na szkła (w tym progresywne), szkolenie z ergonomii pracy przy stanowisku, wyznaczenie osoby (specjalistę BHP, ergonomistę) do dostosowania stanowiska pracy zgodnie z wytycznymi.

Przedstawiono również do mojej wiadomości podsumowanie dyskusji na temat zakresu badań oraz opinie Centralnego Instytutu Ochrony Pracy o potrzebie pilnej interwencji w tej sprawie i wytyczenia nowych warunków pracy i ergonomii. Zgodnie z opinią CIOP:

• badanie powinno mieć charakter reprezentatywny, uwzględniając różnorodność i specyfikę LCS: stacje małe, gdzie ruch pociągów nie jest częsty, średnie oraz duże, gdzie obciążenie pracownika jest nieporównywalnie większe. Nierównomierne obciążenie pracą (LCS małe, średnie, duże) wpływa na przetwarzanie informacji przez pracowników, liczbę popełnianych błędów, przeciążenie pracą;
• zasadne byłoby podzielenie pracy na procesy, czyli obszary uwzględniające, ile czynności mogłoby przypadać na jednego pracownika – co dałoby większą świadomość i wiedzę na temat różnorodności pracy i obciążenia jej w różnych warunkach;
• należy uwzględnić różne aspekty ergonomii pracy pod względem np. rozmieszczenia stanowisk, ekranów czy oprogramowania (na jednym monitorze wiele okienek);
• istnieje potrzeba rzetelnego zbadania, jak wygląda ocena ryzyka zawodowego pracowników na stacjach LCS, z uwzględnieniem czynników psychospołecznych – ewentualnie przygotowanie lub przypomnienie konkretnych wytycznych dla takiej oceny;
• uwzględnienie w badaniu innych elementów wpływających na pracę w tych warunkach, jak np. oświetlenie, hałas, a także subiektywnych czynników jak np. pory roku;
• konieczność przeglądu i ewentualnej aktualizacji dotychczasowych prac realizowanych w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy, zawartych m.in. w „Poradniku kształtowania warunków pracy na stanowiskach pracy sterowania ruchem kolejowym” (2016).

Podczas spotkania zorganizowanego wspólnie przez OPZZ oraz CIOP Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Infrastruktury wstępnie wyraziły wolę na kontynuowanie prac, jednak otrzymałem informację że od roku temat nie jest procedowany, a ustalone badania pozostają bez finansowania.

W związku powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo przewiduje przeznaczenie środków na badania CIOP w zakresie warunków pracy na stanowiskach kontroli ruchu w LCS lub zobowiąże pracodawcę kontrolerów ruchu, tj. PKP Polskie Linie Kolejowe SA, do zabezpieczenia środków na takie badania?
2. Czy planowane są prace nad zmianą przepisów prawa pracy w celu poprawy bezpieczeństwa pracy oraz dotyczących czynników zwiększających ryzyko zagrożenia dla infrastruktury kluczowej dla Polski?

Proszę o odpowiedź w terminie przewidzianym ustawą.