Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby powołania pełnomocnika ds. młodzieży oraz nowelizacji przepisów o młodzieżowych radach w jednostkach samorządu terytorialnego

Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, składam interpelację w sprawie ustanowienia funkcji pełnomocnika ds. młodzieży oraz niezbędnych zmian ustawowych wzmacniających podmiotowość młodych obywateli.

Jako przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Dialogu Obywatelskiego, podczas IX posiedzenia zespołu w dniu 13 kwietnia 2026 r., odebrałam szereg merytorycznych rekomendacji od Rady Dialogu z Młodym Pokoleniem IV kadencji, samorządowców oraz organizacji NGO. Nasza debata wykazała, że obecne ramy prawne są niewystarczające, by głos młodych był realnie słyszalny i wiążący dla władz publicznych.

Aspekty prawne i systemowe: Kluczowym wnioskiem z obrad jest konieczność ewolucji ustawowej: od fasadowych rad doradczych do realnych partnerów samorządowych. Niezbędna jest nowelizacja przepisów w taki sposób, aby:

• opiniowanie uchwał dotyczących młodzieży przez rady młodzieżowe było obligatoryjne, a nie opcjonalne;
• zapewniono minimalne, ustawowo zagwarantowane środki finansowe na działalność rad (budżety na projekty, szkolenia i delegacje), co zapobiegnie wykluczeniu ekonomicznemu aktywnych młodych ludzi.

Dobre praktyki i potrzeba koordynacji: Podczas posiedzenia zaprezentowano modele współpracy regionalnej z województw: pomorskiego, warmińsko-mazurskiego oraz opolskiego, gdzie młodzieżowe sejmiki pełnią już ważne funkcje doradcze. Jednak bez ogólnopolskiego koordynatora w randze pełnomocnika ds. młodzieży te dobre praktyki pozostają rozproszone. Pełnomocnik jest niezbędny, by „wszyć“ perspektywę młodego pokolenia w procesy legislacyjne na poziomie centralnym, zapewniając spójność działań rządu.

Kontekst międzynarodowy i edukacyjny: Współczesne wyzwania, w tym analiza ostatnich wyborów na Węgrzech, pokazują potężną siłę głosów młodzieży. Aby ta energia służyła budowie stabilnej demokracji, państwo musi współpracować z sektorem NGO w zakresie nowoczesnej edukacji obywatelskiej. Młodzież musi czuć, że ma realny wpływ na państwo, a ich partycypacja jest traktowana jako kompetencja przyszłości, a nie jedynie statystyczny dodatek.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:

1. Czy resort planuje powołanie pełnomocnika ds. młodzieży, który stanie się centralnym punktem koordynacji polityki młodzieżowej i monitorowania wdrażania postulatów płynących z regionów?
2. Czy rząd podejmie prace nad nowelizacją ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i województwa w celu wzmocnienia uprawnień młodzieżowych rad i zapewnienia im stabilności finansowej?
3. Jakie mechanizmy wsparcia finansowego dla NGO prowadzących praktyczną edukację obywatelską zostaną wdrożone, aby wzmocnić świadomość polityczną i społeczną młodych Polaków?

Z poważaniem