Interpelacja w sprawie systemowych opóźnień w realizacji inwestycji drogowych spowodowanych przewlekłością procedur administracyjnych

Szanowny Panie Ministrze,

w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje, według których 146 z 286 inwestycji drogowych pozostaje opóźnionych, a znaczna część kontraktów została wydłużona co najmniej o pół roku. Zasadnicze przyczyny opóźnień mają wynikać nie z niewykonania obowiązków przez wykonawców, lecz z przewlekłości procedur formalnych, w szczególności związanych z uzyskiwaniem decyzji administracyjnych.

Sprawa ma znaczenie systemowe. Zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydaje, co do zasady, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich, a ustawowy termin na wydanie tej decyzji wynosi 90 dni od dnia złożenia wniosku. Ustawa przewiduje również sankcję za przekroczenie tego terminu. Jednocześnie oficjalne informacje GDDKiA wskazują, że obecnie w realizacji pozostaje 100 zadań w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. oraz 24 inwestycje w ramach Programu budowy 100 obwodnic, a kolejne 34 zadania są na etapie przetargu. Oznacza to, że ewentualna przewlekłość postępowań administracyjnych może oddziaływać na znaczną część portfela inwestycji o dużym znaczeniu gospodarczym i komunikacyjnym.

Szczególne trudności mają dotyczyć długiego oczekiwania na decyzje ZRID, procedur wodnoprawnych, badań archeologicznych oraz następstw odwołań od decyzji środowiskowych.

Wobec powyższego zasadne jest uzyskanie od Ministra Infrastruktury jednoznacznej informacji o rzeczywistej skali opóźnień, ich strukturze przyczynowej, działaniach już podjętych przez resort i podległe mu organy oraz o planowanych rozwiązaniach organizacyjnych. Sprawa dotyczy nie tylko terminów realizacji poszczególnych odcinków dróg, ale także sprawności wydatkowania środków publicznych, przewidywalności procesu inwestycyjnego oraz wykonania celów RPBDK2030.

Opisany stan rodzi wątpliwości co do skuteczności obecnych mechanizmów koordynacji i nadzoru nad etapem poprzedzającym rozpoczęcie robót budowlanych. W szczególności wątpliwości budzi, czy istnieje jednolity, publicznie weryfikowalny system monitorowania czasu procedowania decyzji ZRID i innych rozstrzygnięć warunkujących wejście wykonawcy na plac budowy, a także czy mechanizmy ustawowe dyscyplinujące organy są w praktyce wystarczające. Ryzyko dotyczy również rozproszenia odpowiedzialności pomiędzy inwestora, organy administracji wydające decyzje oraz instytucje uczestniczące w uzgodnieniach.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury potwierdza, że według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi opóźnionych było 146 z 286 inwestycji lub kontraktów drogowych; jeżeli nie, to jaka jest oficjalna liczba opóźnionych zadań oraz jaka metodologia została przyjęta do ich liczenia?

2. Ile wynosił w latach 2024-2026 średni i maksymalny czas oczekiwania na wydanie decyzji ZRID dla inwestycji na drogach krajowych, z podziałem na województwa i na podstawowe rodzaje zadań inwestycyjnych?

3. Jakie działania organizacyjne, koordynacyjne lub legislacyjne zostały podjęte od 2024 r. przez Ministerstwo Infrastruktury oraz GDDKiA w celu skrócenia czasu uzyskiwania decyzji ZRID i innych rozstrzygnięć administracyjnych warunkujących rozpoczęcie robót, oraz jakie są mierzalne efekty tych działań?

4. Czy resort prowadzi bieżący rejestr przyczyn aneksowania terminów kontraktów drogowych; jeżeli tak, proszę o przedstawienie udziału poszczególnych kategorii przyczyn, w szczególności administracyjnych, środowiskowych, wodnoprawnych, archeologicznych, projektowych, pogodowych oraz leżących po stronie wykonawcy?

5. Czy ministerstwo występowało do wojewodów lub innych organów uczestniczących w procesie inwestycyjnym o ujednolicenie praktyki dotyczącej kompletności wniosków ZRID, kolejności wymaganych uzgodnień oraz terminów procedowania; jeżeli tak, to kiedy i z jakim skutkiem?

6. Czy Ministerstwo Infrastruktury przygotowuje zmiany legislacyjne lub organizacyjne dotyczące procesu przygotowania inwestycji drogowych, w tym w szczególności w zakresie tzw. specustawy drogowej, obiegu dokumentów, koordynacji między organami oraz monitorowania czasu trwania poszczególnych postępowań; jeżeli tak, to jaki jest harmonogram tych prac?

Z poważaniem