Interpelacja w sprawie podjęcia działań zmierzających do ograniczenia skutków stosowania fikcji doręczenia opartej na papierowym awizowaniu, mimo braku systemu ewidencjonowania awiz, oraz przyspieszenia wdrożenia systemu e-Doręczeń w sądach

Na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu zwracam się z interpelacją poselską w sprawie podjęcia działań zmierzających do ograniczenia skutków stosowania fikcji doręczenia opartej na papierowym awizowaniu mimo braku systemu ewidencjonowania awiz oraz w sprawie przyspieszenia wdrożenia systemu e-Doręczeń w sądach.

Obecny model oparty na papierowych awizach może w praktyce prowadzić do naruszenia prawa obywatela do sądu, z uwagi na skutki procesowe, nawet gdy obywatel zaprzecza otrzymaniu awiza, ponieważ państwo nie dysponuje skutecznym mechanizmem obiektywnej weryfikacji tej czynności.

Tę tezę potwierdza odpowiedź Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 16 września 2025 r. udostępniona przez rzecznika praw obywatelskich. Z dokumentu wynika m.in., że zawiadomienia o próbie doręczenia (awiza) są pozostawiane „bez żadnego potwierdzenia”, druki awiz nie podlegają ewidencjonowaniu przez Pocztę Polską, a organ regulacyjny nie posiada narzędzi prawnych do zweryfikowania faktu pozostawienia awiza przez doręczyciela, co oznacza, że obecny system awizowania wezwań pozostaje w dużej mierze dowodowo nieweryfikowalny. Jednocześnie harmonogram wdrażania Krajowego Systemu Doręczeń Elektronicznych przewiduje objęcie sądów obowiązkiem stosowania e-Doręczeń dopiero od 1 października 2029 r.

W praktyce oznacza to, że obywatele do 1 października 2029 r. w sprawach sądowych są skazani na tradycyjny system doręczeń, mimo że oficjalne stanowiska organów państwa wskazują na brak pełnej weryfikowalności jego podstawy, czyli pozostawienia awiza. Może to prowadzić do uchybienia terminom procesowym, wydania orzeczeń bez realnej wiedzy strony o toczącym się postępowaniu oraz ograniczenia prawa do obrony.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości analizowało skutki procesowe utrzymywania mechanizmu fikcji doręczenia w sytuacji, gdy – jak wynika z odpowiedzi UKE – awiza nie podlegają ewidencjonowaniu, a fakt ich pozostawienia nie podlega skutecznej weryfikacji?

2. Jakie działania zamierza podjąć resort do 1 października 2029 r., aby ograniczyć ryzyko naruszenia prawa do sądu wynikające z wadliwego lub nieweryfikowalnego awizowania?

3. Czy resort rozważa wprowadzenie rozwiązań pośrednich, w szczególności obowiązku cyfrowego potwierdzania pozostawienia awiza albo innego rejestrowalnego mechanizmu dowodowego, do czasu pełnego wdrożenia systemu e-Doręczeń w sądach?

4. Czy resort rozważa inicjatywę ustawodawczą zmierzającą do ograniczenia stosowania fikcji doręczenia w tych kategoriach spraw, w których brak rzeczywistej wiedzy strony o postępowaniu może prowadzić do szczególnie dotkliwych skutków procesowych?