Interpelacja w sprawie wyjaśnienia przyczyn zaprzestania pełnienia funkcji przez przedstawiciela Polski w Radzie Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego z siedzibą w Montrealu po sześciu miesiącach od powołania na trzyletnią kadencję

Szanowny Panie Premierze,

Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) zrzesza 193 państwa. Z tych 193 państw co 3 lata wybierana jest Rada ICAO, w skład której wchodzi 36 państw.

Państwa wchodzące do Rady ICAO są wybierane ze względu na dwa główne kryteria – rolę danego państwa w światowym lotnictwie cywilnym oraz zrównoważoną reprezentację geograficzną. Dlatego też Rada ICAO podzielona jest na trzy grupy w zależności od ważności tych państw w światowym lotnictwie cywilnym:

- grupa pierwsza – państwa o strategicznym znaczeniu w światowym lotnictwie – mają one zazwyczaj stałe miejsce w radzie,
- grupa druga – państwa, które mają największy wkład w światowe lotnictwo z punktu widzenia nawigacyjnej infrastruktury lotniczej i zarządzania ruchem lotniczym,
- grupa trzecia – państwa, które gwarantują zrównoważoną reprezentację geograficzną (w tej grupie są europejskie grupy rotacyjne państw).

Polska była w Radzie ICAO w latach 2013–2016 i została wybrana do tejże rady ponownie w październiku 2025 roku – reprezentując środkowoeuropejską grupę rotacyjną państw, w skład której wchodzą: Polska, Litwa, Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Słowenia, Grecja i Cypr (grupa CERG).

Aby przedstawić chronologię wyboru przedstawiciela Polski do Rady ICAO, przedstawiamy poczynione przez nas następujące ustalenia.

1. Latem 2024 roku Czechy, będące członkiem Grupy Rotacyjnej CERG i mające kandydować do Rady ICAO na lata 2025-2028, zadeklarowały, że rezygnują ze swojej kandydatury (zgodnej z kolejnością rotacyjną) ze względu na brak odpowiedniego budżetu oraz brak odpowiedniego kandydata.

2. Jesienią 2024 roku Polska została zachęcona przez Komisję Europejską i zadeklarowała, że jest gotowa wystawić swoją kandydaturę do Rady ICAO w miejsce Czech w ramach środkowoeuropejskiej grupy rotacyjnej państw (CERG).

3. Także jesienią 2024 roku na stanowisko wiceprezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) zostaje powołany pan Mateusz Bączkowski – wcześniejszy dyrektor Departamentu Prawnego PLL LOT SA. Z naszych wiarygodnych ustaleń wynika, że pan Mateusz Bączkowski ma zostać kandydatem Polski w wyborach do Rady ICAO, które mają mieć miejsce w październiku 2025 roku.

Jego powołanie do ULC ma służyć zbudowaniu jego międzynarodowej rozpoznawalności, bowiem dotychczas w międzynarodowym środowisku lotniczym (ICAO, EASA, Eurocontrol) był on osobą anonimową (również ze względu na swój młody wiek).

4. Grudzień 2024 r. – na spotkaniu grupy rotacyjnej CERG oraz ECAC (Europejska Konferencja ds. Lotnictwa Cywilnego), na której ogłaszane są kandydatury konkretnych osób, które państwa europejskie wystawią do Rady ICAO, prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego potwierdził wystawienie przez Polskę kandydatury pana Mateusza Bączkowskiego na członka Rady ICAO.

5. Wiosną 2025 r. miały miejsce wspólne wyjazdy zagraniczne prezesa i wiceprezesa ULC, gdzie promowana i przedstawiana była osoba pana Mateusza Bączkowskiego – kandydata do Rady ICAO.

6. Jednocześnie w tym samym czasie, tj. wiosną 2025 r., nastąpiło odwołanie pana Michała Fijoła z funkcji prezesa Polskiej Grupy Lotniczej i rozpisanie konkursu na wyłonienie nowego prezesa PGL. Wiceprezes ULC pan Mateusz Bączkowski, mimo iż wcześniej został zadeklarowany jako kandydat do Rady ICAO, stanął do konkursu na prezesa PGL (!). W wyniku sporu pana ministra infrastruktury Dariusza Klimczaka (PSL) z panem wiceministrem infrastruktury Maciejem Laskiem (KO) konkurs na prezesa PGL został unieważniony.

7. W czerwcu 2025 roku, w ramach polskiej prezydencji w UE, w Krakowie w Starym Teatrze oraz na Wawelu została zorganizowana dwudniowa konferencja lotnicza mająca służyć m.in. promowaniu kandydatury Polski oraz pana Mateusza Bączkowskiego do Rady ICAO. Poniesione zostały wtedy znaczne nakłady finansowe na organizację konferencji m.in. z budżetu celowego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

8. W październiku 2025 roku Polska zostaje wybrana do Rady ICAO jako przedstawiciel Grupy Rotacyjnej CERG na lata 2026-2028 i jej przedstawicielem zostaje pan Mateusz Bączkowski. Wybór ten poprzedza między innymi organizacja dużego przyjęcia (koszty ok. 500 tys. zł) w siedzibie głównej ICAO w Montrealu z udziałem ministra infrastruktury pana Dariusza Klimczaka.

9. W tym samym miesiącu w 2025 roku pan Mateusz Bączkowski przestaje pełnić funkcję wiceprezesa ULC i zostaje zastępcą dyrektora Biura Zarządu w ULC oddelegowanym do pracy w ICAO w Montrealu, jednocześnie nie otrzymując formalnego statusu dyplomatycznego Ministerstwa Spraw Zagranicznych – przedstawiciel Polski w Radzie ICAO (jako organizacji stowarzyszonej z ONZ) powinien mieć tytuł ambasadora. Pan Mateusz Bączkowski po swoim wyborze do Rady ICAO pozostaje w Montrealu w ramach delegacji służbowej z ULC.

10. Po zaledwie sześciu miesiącach od wyboru do Rady ICAO w kwietniu 2026 roku pan Mateusz Bączkowski opuszcza Montreal i zostaje powołany do Rady Nadzorczej Polskiej Grupy Lotniczej oraz oddelegowany z jej grona do pełnienia funkcji członka Zarządu Polskiej Grupy Lotniczej.

11. Aktualnie, w kwietniu i maju bieżącego roku, prezes ULC pan Julian Rotter ma wyjechać na kilkudniową delegację do Montrealu, aby w trybie zastępstwa reprezentować Polskę i Grupę CERG w spotkaniu Rady ICAO, a minister infrastruktury poszukuje nowego kandydata na polskiego członka w Radzie ICAO (!).

Szanowny Panie Premierze!

Ta skandaliczna i niemająca precedensu kompromitacja Polski w największej organizacji lotnictwa cywilnego, gdy przedstawiciel naszego państwa po zaledwie sześciu miesiącach od powołania przestaje pełnić tę funkcję, wymaga wyjaśnień.

Prosimy o udzielenie odpowiedzi ze strony Pana Premiera w uzgodnieniu z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Spraw Zagranicznych na następujące pytania:

1. Czy pan Mateusz Bączkowski zdecydował się zrezygnować z funkcji przedstawiciela Polski przy Radzie ICAO, której kadencja trwa trzy lata, ze względu na zdarzenia losowe, czy też ze względu na brak satysfakcji z pełnienia tej funkcji i wcześniejsze zainteresowanie pełnieniem funkcji członka Zarządu Polskiej Grupy Lotniczej? Z jakich powodów nie uzgodniono z Ministerstwem Spraw Zagranicznych jego statusu dyplomatycznego jako przedstawiciela Polski w radzie ICAO?

2. Czy o tym działaniu pana Bączkowskiego byli informowani z wyprzedzeniem minister infrastruktury pan Dariusz Klimczak, minister spraw zagranicznych pan Radosław Sikorski oraz prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, a także kraje członkowskie Grupy CERG i Komisja Europejska?

3. Czy pan minister Dariusz Klimczak osobiście zaakceptował plan zakończenia misji pana Bączkowskiego w Montrealu i powierzenie mu funkcji członka Zarządu Polskiej Grupy Lotniczej?

4. Czy w najbliższych posiedzeniach Rady ICAO w Montrealu będzie brał udział pan Julian Rotter – prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na zasadzie delegacji służbowych?

5. Czy w historii ICAO zdarzało się, aby w ramach zastępstwa osobowego w posiedzeniach Rady ICAO brał udział szef władzy lotniczej danego kraju (Director General Civil Aviation), czyli w przypadku Polski prezes ULC?

6. Czy w historii Rady ICAO zdarzyło się kiedykolwiek, aby przedstawiciel organizacji państw rezygnował z uczestnictwa w radzie po 6 miesiącach od swojego wyboru, a na jego miejsce nie było nowego stałego kandydata?

7. Czy Ministerstwo Infrastruktury i Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozważają, aby w ramach zastępstwa osobowego w posiedzeniach Rady ICAO brała udział pani konsul generalna RP w Montrealu, która jest stałym przedstawicielem Polski przy ICAO?

8. Czy przed desygnowaniem pana Mateusza Bączkowskiego na przedstawiciela Polski w Radzie ICAO były rozważane również inne kandydatury? Jeśli tak, to jakie? Dlaczego finalnie wybrano relatywnie młodego kandydata, niemającego doświadczenia i rozpoznawalności w międzynarodowych organizacjach lotniczych takich jak: ICAO, EASA i Eurocontrol?

9. Jaka jest całkowita wielkość nakładów finansowych poniesionych przez Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Kancelarię Prezesa Rady Ministrów na promowanie Polski i pana Mateusza Bączkowskiego jako kandydata do Rady ICAO do października 2025 r. włącznie?

10. Jaki jest całkowity budżet przeznaczony na trzyletnie pełnienie przez Polskę funkcji członka Rady ICAO i które ministerstwa pokryją te koszty?

11. Dlaczego rząd Pana Premiera zdecydował się powołanemu sześć miesięcy temu przedstawicielowi Polski w Radzie ICAO powierzyć w 2026 roku inną funkcję w państwowej spółce lotniczej?

12. Dlaczego po sześciu miesiącach od powołania, przed upływem 3-letniej kadencji, przedstawiciel Polski (reprezentujący w Radzie ICAO grupę państw: Polska, Litwa, Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Słowenia, Grecja, Cypr) przestał pełnić tę funkcję?