Interpelacja w sprawie ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych oraz systemu ostrzegania i komunikacji

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały obywatelskie dotyczące jakości karm dla zwierząt domowych. Temat ten powinien być oceniany również z perspektywy zdrowia publicznego i modelu One Health, ponieważ karma dla zwierząt domowych funkcjonuje w reżimie prawa paszowego, a system RASFF obejmuje także pasze i produkty mogące stwarzać ryzyko dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Z jednej strony publicznie dostępne dane PIW-PIB dotyczące 40 próbek karm dla psów i kotów nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów dioksyn i PCB w badanej próbie. Z drugiej strony literatura naukowa wskazuje, że karmy i przysmaki dla zwierząt mogą być nośnikiem zagrożeń bakteryjnych, w tym bakterii z rodzaju Salmonella oraz bakterii opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe, co uzasadnia pytania o monitoring, procedury ostrzegania i komunikację kierowaną do konsumentów.

W tym stanie rzeczy zasadne jest ustalenie, jak Ministerstwo Zdrowia oraz Państwowa Inspekcja Sanitarna oceniają ryzyka zdrowia publicznego związane z karmami dla zwierząt domowych oraz czy obecny system ostrzegania i komunikowania zagrożeń jest wystarczający.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia ryzyko dla zdrowia publicznego związane z karmami i przysmakami dla zwierząt domowych, w szczególności w kontekście obecności bakterii Salmonella, bakterii wskaźnikowych i innych zagrożeń mikrobiologicznych, a także ryzyk w gospodarstwach domowych, w których przebywają dzieci, seniorzy lub osoby z obniżoną odpornością?

2. Proszę o przedstawienie, w układzie rocznym za lata 2021–2026, informacji o zgłoszeniach, analizach, zaleceniach, komunikatach lub innych działaniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz GIS dotyczących karm dla zwierząt domowych, które miały znaczenie dla zdrowia publicznego.

3. Jak wygląda obecnie podział kompetencji i procedur współpracy między MZ, GIS, MRiRW, GIW i innymi organami w zakresie obsługi notyfikacji RASFF oraz publicznego ostrzegania o zagrożeniach związanych z karmami dla zwierząt domowych?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje obecny system publicznej komunikacji o wycofaniach i ostrzeżeniach dotyczących karm dla zwierząt domowych za wystarczający? Jeżeli tak, proszę o uzasadnienie, a jeżeli nie – proszę wskazać planowane zmiany i ich harmonogram.

5. Czy GIS lub podległe jednostki opracowały krajowe zalecenia dla konsumentów dotyczące bezpiecznego obchodzenia się z karmami i przysmakami dla zwierząt domowych, w tym produktami surowymi i gryzakami, oraz postępowania w przypadku stwierdzenia zagrożenia mikrobiologicznego? Jeżeli tak, proszę o ich wskazanie lub przedstawienie.

6. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi albo finansuje badania, monitoring lub analizy w modelu One Health dotyczące przenoszenia patogenów lub bakterii opornych na antybiotyki z karm dla zwierząt domowych na ludzi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu, wyników i wniosków.

7. Czy resort popiera stworzenie jednej, publicznej i łatwo przeszukiwalnej bazy ostrzeżeń i wycofań dotyczących karm dla zwierząt domowych, łączącej notyfikacje RASFF z informacjami o działaniach krajowych? Jeżeli tak, proszę wskazać, jakie działania zostały podjęte lub są planowane.

8. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje skierować do placówek ochrony zdrowia, w tym POZ, laboratoriów oraz jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ujednolicone rekomendacje dotyczące rozpoznawania, zgłaszania i obsługi zakażeń potencjalnie związanych z kontaktem z zanieczyszczoną karmą lub przysmakami dla zwierząt domowych?

9. Jakie działania legislacyjne, organizacyjne lub edukacyjne Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć wraz z MRiRW w celu ograniczenia ryzyk zdrowia publicznego związanych z karmami dla zwierząt domowych i poprawy informacji kierowanej do konsumentów?

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek

Źródła:

1. Główny Inspektorat Weterynarii, „Karmy dla zwierząt domowych”, [online], https://www.wetgiw.gov.pl/handel-eksport-import/karmy-dla-zwierzat-domowych (dostęp: 8.04.2026 r.).

2. Główny Inspektorat Sanitarny, „RASFF – System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (Rapid Alert System for Food and Feed)”, [online], https://www.gov.pl/web/gis/rasff (dostęp: 8.04.2026 r.).

3. Główny Inspektorat Weterynarii, „RASFF”, [online], https://www.wetgiw.gov.pl/systemy-informatyczne/rasff (dostęp: 8.04.2026 r.).

4. Pajurek, Marek, „Wstępna ocena narażenia psów i kotów na dioksyny i związki pokrewne zawarte w karmie dla zwierząt domowych”, Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB / RepOD, 2025, DOI: 10.18150/SAWN7D.

5. Antunes, Patrícia; Novais, Carla; Peixe, Luísa; Freitas, Ana R., „Pet food safety: emerging bacterial hazards and implications for public health”, Current Opinion in Food Science, vol. 57, 2024, art. 101165, DOI: 10.1016/j.cofs.2024.101165.