Interpelacja w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty dotyczących sposobu oceniania

Szanowna Pani Ministro,

polski system edukacji boryka się z wieloma problemami. Niedofinansowanie, przeładowana i nieadekwatna podstawa programowa czy trudności w zaadresowaniu problemów psychicznych dzieci i młodzieży to te, o których mówi się najczęściej. Jednak równie istotne są wewnętrzne regulacje dotyczące praw osób uczących się, które często te prawa naruszają. Wątpliwości budzi w tym zakresie m.in. system oceniania.

Zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej jako: u.s.o.) ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne osób uczących się, które zgodnie z ust. 3 polegają na ocenianiu spełnienia przez osoby uczące się wymagań edukacyjnych ustalonych na podstawie podstawy programowej oraz programu nauczania, tj. ocenianiu podlegają wiedza i umiejętności osób uczących się w zakresie wskazanym powyżej. Nadto, zgodnie z art. 44b ust. 5 u.s.o. ocenianie ma na celu m.in. informowanie osoby uczącej się o osiąganych postępach czy motywowaniu osoby uczącej się do dalszej pracy.

Zasady oceniania form sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się z zakresu ocen bieżących, zgodnie z art. 98 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe w zw. z art. 44b ust. 6 pkt oraz art. 44 ust. 8 pkt 2 u.s.o., określać ma statut szkoły. Pozostawia to społeczności szkolnej, a w szczególności gronu pedagogicznemu, pewną dowolność w kształtowaniu sposobu oceniania, która generuje wątpliwości. Wiele osób uczących się zgłasza problem w zakresie szczegółowego rozumienia dowolnego ustalania zasad oceniania form sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się oraz sposobów określania sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się. Często podnoszony jest wątek przyznawania ujemnych punktów za wskazanie błędnej odpowiedzi w formach sprawdzania wiedzy i umiejętności, np. poprzez zaznaczenie błędnej odpowiedzi w testach jednokrotnego lub wielokrotnego wyboru lub poprzez wskazanie błędnej odpowiedzi w pytaniach wymagających dłuższej odpowiedzi.

W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z następującymi pytaniami:

1. Czy podmiot ustalający szczegółowe warunki i sposoby sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się ma prawo wprowadzić ujemne punkty za wskazanie błędnej odpowiedzi w formach sprawdzania wiedzy i umiejętności?
2. Czy charakter oceniania bieżącego osób uczących się oraz cele oceniania wskazane w art. 44b ust. 5 u.s.o należy rozumieć poprzez brak możliwości stosowania ujemnych punktów za błędną odpowiedź w formach sprawdzania wiedzy i umiejętności?

Z poważaniem

Franciszek Sterczewski