Interpelacja w sprawie dramatycznego kryzysu finansowania domowej wentylacji mechanicznej i zagrożenia życia tysięcy pacjentów

Pani Minister,

z najwyższym niepokojem, ale i oburzeniem, zwracam się do Pani Minister w sprawie sytuacji, która w państwie aspirującym do miana 20. gospodarki świata nie powinna wydarzyć się nigdy i pod żadnym pozorem.

Ogólnopolski Związek Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej poinformował, że od dnia 15 stycznia 2026 r. wszystkie podmioty zrzeszone w OZŚWM zostały zmuszone do wstrzymania przyjęć nowych dorosłych pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej w warunkach domowych. Nie jest to efekt błędu medycznego, braku technologii czy niedostatku kadr. Jest to rezultat zaniechań państwa, braku decyzji finansowych i całkowitego paraliżu dialogu pomiędzy resortem zdrowia a środowiskiem świadczeniodawców (wentylacja-mechaniczna.org.pl).

Mówimy o pacjentach z przewlekłą niewydolnością oddechową – osobach, dla których respiratoroterapia domowa nie jest „świadczeniem dodatkowym”, lecz warunkiem przeżycia. Każdy dzień zwłoki w finansowaniu oznacza realne ryzyko pozostawania tych osób w szpitalach, blokowania łóżek, wzrostu kosztów systemowych, a przede wszystkim bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia chorych.

Szczególnie bulwersujące jest to, że świadczeniodawcy w 2025 roku objęli opieką ponad 5000 pacjentów ponad limity NFZ, a świadczenia te do dziś nie zostały rozliczone. Oznacza to, że podmioty lecznicze, które zachowały się odpowiedzialnie i nie odmówiły pomocy osobom walczącym o każdy oddech, zostały de facto ukarane przez państwo zatorami płatniczymi i ryzykiem utraty płynności finansowej.

Jeszcze bardziej alarmujące jest wstrzymanie wdrożenia gotowego modelu świadczenia wypracowanego w 2023 r., który miał uporządkować ścieżkę opieki, umożliwić telemonitoring, zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów i racjonalniej wydatkować środki publiczne. Zamiast wdrożenia gotowego rozwiązania mamy dziś organizacyjny chaos, brak odpowiedzi na pisma środowiska oraz administracyjną obojętność wobec osób ciężko chorych.

Nie sposób nie odnieść wrażenia, że obecna filozofia zarządzania ochroną zdrowia sprowadza się do skrajnie cynicznego założenia, iż obywatel może liczyć na pomoc wyłącznie wtedy, gdy wcześniej urzędnik zaplanował dla niego odpowiednią rubrykę budżetową. W tym kontekście szczególnie oburzające są publiczne wypowiedzi przedstawicieli rządu sugerujące, że korzystanie ze świadczeń ponadplanowych jest „nieuczciwe”. Nieuczciwe nie jest ratowanie życia pacjentów ponad limit – nieuczciwe jest tworzenie takich limitów w obszarze świadczeń ratujących życie!

Skandaliczny kontrast stanowi również skala publicznych wydatków przeznaczanych na projekty o wątpliwej pilności, opóźnienia i chaos wokół wykorzystania środków np. z KPO, podczas gdy dla pacjentów wymagających respiratoroterapii domowej „brakuje pieniędzy”. Państwo, które znajduje środki na kosztowne projekty wizerunkowe, nie może odmawiać finansowania tlenu, respiratora i opieki ludziom, którzy bez nich umrą!

Dalsze wstrzymywanie finansowania domowej wentylacji mechanicznej stanowi bezpośrednie zagrożenie życia pacjentów i jest niedopuszczalne w cywilizowanym państwie prawa. Każdy dzień zwłoki może oznaczać tragedię dla chorych i ich rodzin.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o pilną odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia podejmie natychmiastowe działania w celu rozliczenia świadczeń zrealizowanych ponad limit dla ponad 5000 pacjentów z 2025 r.?
2. W jakim terminie zostaną zwiększone plany finansowe NFZ na 2026 r., tak aby odpowiadały rzeczywistej liczbie pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej w domu?
3. Dlaczego wstrzymano wdrożenie modelu opieki przygotowanego w 2023 r. i kiedy zostaną wznowione prace wdrożeniowe?
4. Czy ministerstwo ma świadomość, ilu pacjentów od 15 stycznia 2026 r. nie zostało przyjętych do wentylacji domowej wskutek braku finansowania?
5. Jakie działania kryzysowe zostaną wdrożone, aby żaden pacjent zakwalifikowany przez szpital do domowej wentylacji mechanicznej nie pozostawał bez dostępu do świadczenia ratującego życie?
6. Czy Pani Minister uznaje za dopuszczalne etycznie i konstytucyjnie sytuacje, w których świadczenia ratujące życie są limitowane wyłącznie z przyczyn budżetowych?