Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian umożliwiających pobieranie dwóch świadczeń emerytalnych przez byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy po zakończeniu służby, rozpoczętej przed 2 stycznia 1999 r., odprowadzali składki do powszechnego systemu emerytalnego

Szanowna Pani Minister!

Temat wprowadzenia zmian umożliwiających pobieranie dwóch świadczeń emerytalnych przez byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy po zakończeniu służby, rozpoczętej przed 2 stycznia 1999 r., odprowadzali składki do powszechnego systemu emerytalnego, powraca co chwilę w debacie publicznej. Również do mojego biura poselskiego zwracają się byli funkcjonariusze służb mundurowych, wskazując istotę tego problemu i prosząc o interwencję.

Z dostępnych mi informacji wynika, że aktualnie trwają międzyresortowe analizy dotyczące zmiany zasad zbiegu emerytury z systemu zaopatrzeniowego służb mundurowych i powszechnego systemu emerytalnego w odniesieniu do osób, które wstąpiły do służby przed 2 stycznia 1999 r. Według szacunków służb mundurowych, sprawa może dotyczyć nawet 200 tys. byłych funkcjonariuszy, którzy po odejściu ze służby i podjęciu pracy „w cywilu” odprowadzali składki emerytalne do ZUS, a zgromadzone w ten sposób kwoty sięgają od 250 tysięcy złotych na jedną osobę, do, w skrajnym przypadku, nawet 700 tysięcy złotych.

Byli funkcjonariusze czują się poszkodowani, bowiem zgodnie z art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w sytuacji zbiegu prawa do kilku świadczeń, wypłata emerytury powszechnej zostaje zawieszona, jeśli jest ona niższa od mundurowej, tym samym państwo wypłaca tylko jedno świadczenie. Okresy pracy cywilnej są u nich doliczane do emerytury mundurowej tylko do określonego limitu – 75 proc. ostatniego uposażenia w służbie.

Pokrótce wspomnę, że wskutek wprowadzonej w 1999 roku dużej reformy emerytalnej, która zmieniła zasady naliczania świadczeń dla funkcjonariuszy służb mundurowych, inaczej sprawa ma się z funkcjonariuszami zatrudnionymi po 1 stycznia 1999 r. – te osoby obowiązuje zasada pełnej odrębności systemów. Funkcjonariusze mogą nabyć i pobierać emeryturę zarówno mundurową, jak i powszechną, ponieważ okresy pracy cywilnej nie budują podstawy wymiaru emerytury mundurowej.

Sprawę dodatkowo komplikują dwa różne orzeczenia Sądu Najwyższego – z 2019 i 2021 roku – wyznaczające zupełnie odmienne kierunki interpretacyjne. Spór dotyczy jednak nie tylko samych kwot świadczeń, ale poczucia zaufania do państwa.

Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionej sprawy i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace analityczne i legislacyjne dotyczące wspomnianej zmiany zasad zbiegu świadczeń emerytalnych dla byłych funkcjonariuszy służb mundurowych?
2. Czy faktycznie rozważane jest wprowadzenie możliwości równoczesnego pobierania dwóch świadczeń emerytalnych (z systemu zaopatrzeniowego oraz z FUS) dla osób, które po zakończeniu służby, rozpoczętej przed 2 stycznia 1999 r., odprowadzały składki do powszechnego systemu emerytalnego?
3. Jakie warianty rozwiązań są obecnie analizowane (np. pełne prawo do dwóch świadczeń, częściowa wypłata świadczenia z FUS, rekompensata za odprowadzone składki)?
4. Czy przewidywane jest objęcie przedmiotową zmianą wszystkich funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę przed 2 stycznia 1999 r., czy tylko wybranych grup, a jeśli tak, to jakich?
5. Czy w toku prac uwzględniane są postulaty środowisk emerytów służb mundurowych oraz organizacji reprezentujących tę grupę?
6. Czy zostały przeprowadzone analizy skutków finansowych proponowanych rozwiązań dla budżetu państwa oraz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych? Jeśli tak, jakie są ich główne wnioski?
7. Czy ministerstwo posiada szczegółowe dane dotyczące kapitału zgromadzonego przez byłych funkcjonariuszy służb mundurowych za okres pracy „w cywilu” oraz wskazujące średnią miesięczną wysokość wyliczonej, a następnie zawieszonej, emerytury z FUS?
8. Jaki jest przewidywany harmonogram przedstawienia projektu ustawy oraz jego procedowania?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos