Interpelacja w sprawie emisji pyłu węglowego wydostającego się z terenów portowych w Gdańsku oraz nadzoru nad operatorami składującymi węgiel

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z powtarzającymi się znaczącymi przekroczeniami emisji pyłu węglowego z terenów portowych w Gdańsku w dzielnicach Letnica i Nowy Port, spowodowanymi działalnością przeładunkową i składowaniem węgla, zwracam się z prośbą o udzielenie informacji oraz podjęcie działań nadzorczych w tej sprawie.

Problem pyłu węglowego był wielokrotnie zgłaszany przez mieszkańców oraz przedstawicieli samorządu. Również osobiście interweniowałem w tej sprawie w Zarządzie Morskiego Portu w Gdańsku w maju 2023 roku. W ostatnim czasie dochodzi do powtarzających się sytuacji przekroczenia norm emisji pyłu m.in. 13 marca 2026 roku.

Podczas spotkania zainteresowanych radnych z przedstawicielami spółki Port Gdański Eksploatacja SA wskazano, że źródłem emisji pyłu są nie tylko przeładunki i składowanie materiałów sypkich, ale również ich sortowanie, a także ruch ciężkich pojazdów i wtórne unoszenie pyłu z powierzchni placów i dróg.

Jednocześnie z uzyskanych informacji, które padły podczas spotkania wynika, że działania ograniczające emisję pyłu są podejmowane w różnym zakresie przez poszczególnych operatorów działających na terenach portowych, ale brak jest jednolitych, powszechnie obowiązujących i skutecznie egzekwowanych standardów.

Część operatorów prywatnych prowadzi działalność na podstawie umów zawartych z Zarządem Morskiego Portu Gdańsk SA, jednak zakres obowiązków środowiskowych oraz sposób ich egzekwowania nie są transparentne, a podmioty nie stosują się do obostrzeń.

Dodatkowo według mieszkańców i radnych stosowane obecnie środki (m.in. zraszanie hałd, polewanie dróg) są niewystarczające w walce z pyłem węglowym.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie obowiązki w zakresie ograniczania emisji pyłu są nakładane na operatorów działających na terenach portu w Gdańsku, na podstawie obowiązujących przepisów oraz umów dzierżawy lub użytkowania terenów portowych?
2. Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada informacje na temat zakresu zapisów umownych stosowanych przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk wobec operatorów prywatnych w zakresie ochrony środowiska, w tym ograniczania emisji pyłu?
3. W jaki sposób egzekwowane są obowiązki środowiskowe wobec operatorów działających na terenach portowych? Czy stosowane są kontrole, sankcje lub inne środki nadzorcze?
4. Czy w ocenie Ministerstwa Infrastruktury obecne regulacje – zarówno na poziomie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, jak i zapisów umownych – są wystarczające do skutecznego ograniczania emisji pyłu z terenów portowych zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej?
5. Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitych, ogólnokrajowych standardów dotyczących ograniczania emisji pyłu dla operatorów działających na terenach portów morskich, obejmujących m. in.:

- obowiązek stosowania określonych rozwiązań technicznych (np. systemów zraszania, zabezpieczeń składowisk, ograniczeń przy niekorzystnych warunkach pogodowych),
- obowiązek monitoringu zapylenia,
- procedury ograniczania działalności w warunkach zwiększonego ryzyka emisji pyłu?

6. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje działania nadzorcze wobec podmiotów zarządzających portami morskimi w zakresie zapewnienia skutecznego i jednolitego egzekwowania obowiązków środowiskowych wobec wszystkich operatorów?
7. Czy analizowane są rozwiązania stosowane w innych portach europejskich (np. w zakresie ograniczania emisji pyłu z materiałów sypkich), które mogłyby zostać wdrożone w polskich portach?

Z wyrazami szacunku