Interpelacja w sprawie funkcjonowania procesu taryfikacyjnego prowadzonego przez organ regulacyjny - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne kierują poprzez moje biuro poselskie zastrzeżenia odnośnie do prowadzenia postępowań w zakresie zatwierdzania przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. W szczególności wskazuje się na wysoki stopień skomplikowania procedur oraz ich przewlekłość, co negatywnie wpływa na funkcjonowanie przedsiębiorstw oraz realizację ich celów strategicznych.

Zgłaszane problemy dotyczą przede wszystkim praktyki organu regulacyjnego w zakresie żądania nadmiernej liczby dokumentów i informacji, często wykraczających poza zakres określony w obowiązujących przepisach prawa, w tym w tzw. rozporządzeniu taryfowym. Wnioskodawcy podnoszą, że organ oczekuje opracowania danych w formach nieprzewidzianych przepisami, bez jednoczesnego wskazania jednolitych wzorów lub narzędzi umożliwiających ich przygotowanie.

Dodatkowo wskazuje się na brak precyzyjnego określenia: katalogu dokumentów, jakich organ może żądać w toku postępowania, dopuszczalnego poziomu szczegółowości przekazywanych danych, granic ingerencji organu w działalność przedsiębiorstw, w tym w politykę kosztową i wynagrodzenia.

W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której ciężar przetwarzania danych spoczywa niemal wyłącznie na przedsiębiorstwach, co przy krótkich terminach (często 21 dni) uniemożliwia rzetelne przygotowanie odpowiedzi i wymusza składanie wniosków o ich wydłużenie.

Szczególne wątpliwości budzą przypadki: żądania tworzenia rozbudowanych, zbiorczych tabel obejmujących szczegółowe kalkulacje kosztów za okresy 36 miesięcy oraz prognozy na kolejne okresy taryfowe, bez wskazania ich struktury, oczekiwania bardzo szczegółowych analiz kosztów abonamentowych generujących setki lub tysiące pozycji o marginalnym znaczeniu analitycznym, żądania ujawniania szczegółowych danych dotyczących umów cywilnoprawnych (np. z kancelariami prawnymi czy usługami BHP), wzywania do przedstawiania szczegółowych struktur wynagrodzeń pracowników, co może stanowić nieuprawnioną ingerencję w kompetencje zarządów spółek.

Ponadto przedsiębiorstwa wskazują na istotne uchybienia proceduralne, w tym:

• brak jasności i jednoznaczności formułowanych wezwań,
• niewystarczające uzasadnienia decyzji odmownych,
• stosowanie argumentacji niezwiązanej bezpośrednio z daną sprawą,
• brak realnej komunikacji pomiędzy organem a wnioskodawcą, co stoi w sprzeczności z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zastrzeżenia przedsiębiorstw budzi również praktyka oceny wniosków w oparciu o uśrednione dane statystyczne, które nie uwzględniają specyfiki mniejszych przedsiębiorstw oraz lokalnych uwarunkowań ich działalności.

W ocenie środowiska branżowego obecny model postępowania taryfowego jest mało transparentny i nie zapewnia równowagi pomiędzy interesem regulatora a realnymi możliwościami przedsiębiorstw. Pomimo kierowanych skarg do właściwych instytucji publicznych, dotychczas nie podjęto skutecznych działań naprawczych.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do doprecyzowania przepisów dotyczących procesu taryfikacyjnego, w szczególności poprzez określenie katalogu dokumentów, jakich może żądać organ regulacyjny?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitych wzorów dokumentów i tabel służących przekazywaniu danych przez przedsiębiorstwa?
3. Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia zgodności praktyki organu z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie przejrzystości i jakości uzasadnień decyzji?
4. Czy ministerstwo zamierza zweryfikować praktykę stosowania uśrednionych danych statystycznych przy ocenie wniosków taryfowych?
5. Czy planowane są działania mające na celu usprawnienie komunikacji pomiędzy organem regulacyjnym a wnioskodawcami?
6. Czy przewiduje się dostosowanie zakresu żądanych informacji do ustawowego terminu rozpatrzenia wniosku (45 dni), tak aby był on realny do dotrzymania?

Z poważaniem

Łukasz Ściebiorowski