Interpelacja w sprawie sytuacji w środowiskowych domach samopomocy, ich zabezpieczenia finansowego w roku 2024 i w latach następnych

Szanowna Pani Minister,

w 2024 r., zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. planowany jest dwuetapowy wzrost minimalnego wynagrodzenia: od stycznia oraz od 1 lipca – łącznie o 700 zł w stosunku do roku 2023. Podwyżki te w środowiskowych domach samopomocy, które są ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi nie rozwiążą problemów, a nawet je pogłębią.

Podniesienie płacy minimalnej oznacza wyższe wynagrodzenia dla pracowników, ale to także wyższe koszty pracodawcy. W przypadku środowiskowych domów samopomocy wzrost płac nie przełoży się na oczekiwany wzrost wynagrodzeń zespołu wspierająco–aktywizującego. Wynagrodzenia specjalistów pozostaną na niskim poziomie, a konsekwencją będzie dalszy spadek zainteresowania zatrudnianiem się w ośrodkach wsparcia i masowy odpływ pracowników środowiskowych domów samopomocy do nowych pracodawców.

Innym problemem z którym borykają się środowiskowe domy jest realizacja dowozu uczestników na zajęcia, której koszt stanowi ogromny wydatek dla placówek wahający się od 7 do 20% całości budżetu. Jest to obowiązek fakultatywny, ale w małych środowiskach wiejskich pozbawionych komunikacji – jest konieczny.

Kolejny problem to obowiązek związany z wypłatą nagród jubileuszowych i odpraw emerytalnych. By je zrealizować, zdarza się, że jednostki zaciągają pożyczki w urzędzie wojewódzkim, a potem spłacają je w miesięcznych transzach. Wynika to z niedoszacowania budżetów tych jednostek.

Brak dobrych rozwiązań będzie ograniczał działania ŚDS i pogarszał jakość świadczonych przez nie usług. Warto przy tym zauważyć, że zahamowanie odpływu wykształconej kadry z tych placówek będzie miało wprawdzie swoją cenę, ale przyniesie też korzyści - m.in. oszczędności w budżecie państwa poprzez ograniczenie części hospitalizacji czy finansowania pobytu tych osób w specjalistycznych dps-ach.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zamierza podjąć działania zmierzające do zmian w ustawie z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (Dz. U. 2023 poz. 901), w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. z 2020 poz.249)?

2. Czy rozważane jest zwiększenie aktualnego poziomu finansowania środowiskowych domów samopomocy?

3. Czy finansowanie dowozów uczestników zajęć mogłoby być realizowane przez inne organy czy instytucje – np. PEFRON?

Z poważaniem

Krzysztof Bojarski
Poseł na Sejm RP