Interpelacja w sprawie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz negatywnej opinii do planu ogólnego gminy Suchy Las w kontekście ochrony złóż kopalin

Szanowna Pani Minister,

w związku z sygnałami otrzymanymi od władz samorządowych gminy Suchy Las oraz mieszkańców, zwracam się z prośbą o udzielenie informacji w sprawie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Golęczewo – rejon ul. Tysiąclecia, jak również wydania negatywnej opinii do projektu planu ogólnego tej gminy.

Z przedstawionych informacji wynika, że podstawą negatywnego stanowiska ministerstwa jest konieczność zabezpieczenia dostępu do udokumentowanego złoża węgla brunatnego „Szamotuły” (WB 767), w celu jego ewentualnej przyszłej eksploatacji.

Jednocześnie wskazuje się, że:

• dla przedmiotowego złoża nie istnieją aktualnie żadne konkretne plany inwestycyjne,
• brak jest koncesji na wydobycie, projektu zagospodarowania złoża oraz decyzji środowiskowych,
• teren objęty planem od wielu lat przeznaczany był w dokumentach planistycznych pod zabudowę mieszkaniową i usługową, stanowiąc kontynuację istniejącej zabudowy,
• w wielu przypadkach zakwestionowane przez ministerstwo nieruchomości są od wielu lat zabudowane.

W tym kontekście pojawiają się poważne wątpliwości co do proporcjonalności oraz zasadności ingerencji władzy centralnej w politykę przestrzenną gminy.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy istnieją aktualne, realne plany eksploatacji złoża węgla brunatnego „Szamotuły” (WB 767), w szczególności:

   • czy prowadzone są prace przygotowawcze, analityczne lub inwestycyjne,
   • czy wskazano potencjalnego inwestora,
   • czy określono orientacyjny horyzont czasowy ewentualnej eksploatacji?

2. Na jakiej podstawie ministerstwo uznaje za zasadne blokowanie rozwoju zabudowy mieszkaniowej na przedmiotowym terenie, pomimo braku konkretnych planów wydobycia?

3. Dlaczego w wydanym rozstrzygnięciu nie określono jednoznacznych warunków, których spełnienie umożliwiłoby uzgodnienie projektu planu miejscowego?

4. Jak ministerstwo uzasadnia różnice w podejściu do analogicznych terenów w tej samej gminie, dla których w przeszłości nie zgłaszano zastrzeżeń na etapie opiniowania dokumentów planistycznych?

5. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków społeczno-gospodarczych swojej decyzji dla gminy Suchy Las, w tym wpływu na rozwój zabudowy mieszkaniowej oraz realizację zadań własnych gminy?

6. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę potencjalnych skutków finansowych dla właścicieli nieruchomości oraz jednostki samorządu terytorialnego, w szczególności w kontekście ewentualnych roszczeń wynikających z ograniczenia możliwości zagospodarowania terenu oraz czy dokonano analizy ekonomicznej opłacalności eksploatacji złoża, uwzględniającej koszty odszkodowań dla właścicieli nieruchomości, ewentualne koszty związane z ingerencją w obszary chronione (w tym Natura 2000), koszty transportu surowca oraz budowy infrastruktury energetycznej?

7. Jak długo – według aktualnego stanowiska ministerstwa – przedmiotowe tereny powinny pozostawać wyłączone z możliwości zabudowy w związku z ochroną złoża?

8. Biorąc pod uwagę postępującą transformację energetyczną Polski oraz kierunki polityki klimatyczno-energetycznej państwa, czy ministerstwo przewiduje możliwość uelastycznienia swojego stanowiska poprzez dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności na terenach, gdzie eksploatacja złoża nie jest obecnie planowana i pozostaje mało prawdopodobna w perspektywie najbliższych 20-30 lat?

9. Czy ministerstwo posiada aktualne analizy potwierdzające strategiczne znaczenie złoża „Szamotuły” w kontekście obowiązującej i aktualizowanej Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku (PEP2040)?

10. Czy istnieje możliwość wypracowania wspólnych z gminą Suchy Las wytycznych planistycznych, które umożliwiłyby racjonalną ochronę złoża przy jednoczesnym dopuszczeniu częściowego zagospodarowania terenów już zurbanizowanych lub przeznaczonych pod zabudowę?

11. Jakie konkretne formy zagospodarowania terenu ministerstwo uznałoby za dopuszczalne w przedmiotowych strefach, tak aby nie naruszały one interesów państwa związanych z ochroną złoża, a jednocześnie umożliwiały gminie realizację funkcji mieszkaniowych, usługowych lub rekreacyjnych?

12. Biorąc pod uwagę, że złoże węgla brunatnego „Szamotuły” w znacznej części pokrywa się z obszarami cennymi przyrodniczo, w tym formami ochrony przyrody, korytarzami ekologicznymi oraz gruntami rolnymi wysokich klas bonitacyjnych, czy ministerstwo rozważa możliwość eksploatacji tego złoża kosztem tych obszarów oraz czy przeprowadzono analizy wpływu takiej eksploatacji na środowisko?

Podkreślenia wymaga, że obecna sytuacja prowadzi do istotnego ograniczenia możliwości rozwoju gminy oraz budzi uzasadnione obawy mieszkańców i właścicieli nieruchomości co do stabilności i przewidywalności polityki przestrzennej państwa. To natomiast może podważać poczucie zaufania obywateli do organów państwa

Zwracam się zatem o ponowne przeanalizowanie stanowiska ministerstwa w tej sprawie oraz wskazanie możliwych rozwiązań, które pozwolą na wyważenie interesu publicznego w zakresie ochrony złóż kopalin z potrzebami rozwojowymi społeczności lokalnej.

Z wyrazami szacunku

Ewa Schädler