Interpelacja w sprawie systemowego włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do polskiego systemu oświaty na wszystkich poziomach kształcenia

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się do Pani z interpelacją dotyczącą konieczności systemowego wzmocnienia edukacji o rolnictwie oraz procesach produkcji żywności w polskim systemie oświaty.

Niniejsze wystąpienie wynika bezpośrednio z rekomendacji przyjętych 25 marca 2026 r. przez Parlamentarny Zespół ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej, któremu mam zaszczyt przewodniczyć. Podczas posiedzenia poświęconego kształtowaniu wizerunku rolnika w mediach oraz edukacji „od juniora do seniora”, Zespół sformułował szereg kluczowych postulatów skierowanych do resortów edukacji oraz rolnictwa.

I. Uzasadnienie interpelacji

Z uznaniem odnotowuję działania Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie modernizacji podstaw programowych. Niemniej jednak, w ocenie Zespołu, poziom edukacji społeczeństwa w obszarze pochodzenia żywności pozostaje dalece niewystarczający. W obecnych programach nauczania brakuje spójnego, interdyscyplinarnego podejścia do wiedzy o nowoczesnym rolnictwie.

Polskie rolnictwo to fundament gospodarki - gwarant bezpieczeństwa żywnościowego 38 milionów obywateli oraz kluczowy sektor eksportowy. Tymczasem świadomość młodego pokolenia na temat realiów pracy na roli jest niska i często oparta na krzywdzących stereotypach. Zmiana postrzegania zawodu rolnika jest niezbędna dla zapewnienia wymiany pokoleniowej na wsi.

Planowana na wrzesień 2026 r. reforma programowa (klasy I i IV) stanowi unikalne „okno możliwości”. Włączenie zagadnień rolnych na etapie projektowania nowych podstaw - szczególnie w ramach powracającego przedmiotu przyroda – pozwoli uniknąć kosztownych korekt w przyszłości.

II. Program „Rolnictwo w szkole” - kluczowe postulaty

W ramach rekomendacji Zespołu sformułowano następujące priorytety:

1. Integracja programowa: Włączenie elementów wiedzy o agrobiologii i agrobiznesie do przedmiotów: przyroda, biologia i geografia.
2. Nowoczesne pomoce dydaktyczne: Opracowanie podręczników uwzględniających specyfikę regionalną polskiej wsi oraz wyzwania klimatyczne.
3. „Lekcje w zagrodzie”: Rozwój programu wizyt edukacyjnych w gospodarstwach, pozwalających na bezpośredni kontakt z procesem produkcji żywności.
4. Promocja kształcenia zawodowego: Budowanie prestiżu szkół rolniczych jako placówek kształcących kadry dla nowoczesnego i wysokotechnologicznego sektora gospodarki.

III. Edukacja ustawiczna „od juniora do seniora”

Rekomendacje obejmują pełen cykl kształcenia:

• Młodzież: Rozszerzenie systemu stypendialnego i stażowego.
• Dorośli: Uruchomienie programów przekwalifikowania zawodowego (np. projekt „Zostań rolnikiem”).
• Seniorzy: Wykorzystanie potencjału Uniwersytetów Trzeciego Wieku oraz cyfrowych platform e-learningowych w celu budowania świadomego konsumpcjonizmu i wspierania lokalnych producentów.

IV. Finansowanie

Realizacja powyższych celów powinna opierać się na synergii środków z:

• Krajowego Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej (2023-2027),
• funduszy celowych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (programy grantowe dla NGO),
• programu Erasmus+ (wymiany międzynarodowe uczniów szkół rolniczych),
• budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

V. Pytania do Pani Ministry

W związku z powyższym, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy w ramach reformy podstawy programowej od września 2026 r. planowane jest włączenie treści o rolnictwie do programów przyrody, biologii i geografii? Jeśli tak, w jakim zakresie?
2. Czy ministerstwo planuje wdrożenie dedykowanych materiałów dydaktycznych wspierających naukę o agrobiznesie i nowoczesnej produkcji żywności?
3. Czy resort edukacji podejmie współpracę z MRiRW w celu sformalizowania i dofinansowania programu „lekcje w zagrodzie”?
4. W jaki sposób ministerstwo zamierza zwiększyć widoczność szkół rolniczych w ogólnopolskich kampaniach promujących szkolnictwo zawodowe?
5. Czy planowane jest rozszerzenie oferty stypendialnej dla uczniów szkół branżowych i techników o profilu rolniczym?
6. Czy ministerstwo rozważa wsparcie dla rozwoju platform e-learningowych dedykowanych edukacji rolniczej dla dorosłych?
7. Jakie nakłady finansowe (z budżetu państwa oraz funduszy UE) planuje się zabezpieczyć na powyższe działania w roku szkolnym 2026/2027?

Z poważaniem