Interpelacja w sprawie zmiany przepisów ustawy Karta Nauczyciela dotyczących nagrody jubileuszowej dla nauczycieli z 45-letnim stażem pracy

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego napływają liczne sygnały od nauczycieli, którzy zwracają uwagę na problem wynikający z przepisów ustawy Karta Nauczyciela obowiązujących od dnia 1 stycznia 2026 r. w zakresie przyznawania nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy. Kwestia ta budzi poczucie niesprawiedliwości wśród wieloletnich pracowników oświaty, którzy pozostają aktywni zawodowo.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawo do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy przysługuje wyłącznie nauczycielom, którzy osiągnęli wymagany staż po dniu 1 stycznia 2026 r. Przepisy te nie obejmują natomiast nauczycieli, którzy – pozostając w zatrudnieniu – osiągnęli 45-letni staż pracy w roku 2025, w tym także w dniu 31 grudnia 2025 r.

W praktyce prowadzi to do nierównego traktowania osób znajdujących się w niemal identycznej sytuacji zawodowej. Nauczyciele, którzy osiągnęli wymagany staż zaledwie dzień przed wejściem w życie nowych przepisów, zostali całkowicie pozbawieni prawa do nagrody, mimo że nadal wykonują swoje obowiązki i pozostają częścią systemu edukacji. Jednocześnie osoby, które osiągną ten sam staż po 1 stycznia 2026 r., nabywają takie uprawnienie.

Opisany stan rzeczy budzi poważne wątpliwości w kontekście konstytucyjnych zasad równości oraz sprawiedliwości społecznej. Wprowadzone rozwiązania pomijają bowiem grupę nauczycieli o najdłuższym stażu pracy, którzy w dalszym ciągu aktywnie uczestniczą w procesie dydaktycznym i wychowawczym, często pełniąc również rolę mentorów dla młodszych pracowników.

Według szacunków środowiska nauczycielskiego problem ten może dotyczyć około 6 tysięcy czynnych zawodowo pedagogów. Co istotne, wielu z nich zdecydowało się kontynuować pracę mimo osiągnięcia wieku emerytalnego, kierując się poczuciem odpowiedzialności za uczniów oraz potrzebą zapewnienia ciągłości funkcjonowania placówek oświatowych w obliczu niedoborów kadrowych. Obecne przepisy mogą działać demotywująco i skłaniać najbardziej doświadczonych nauczycieli do rezygnacji z dalszej aktywności zawodowej.

W mojej ocenie zaangażowanie oraz gotowość do dalszej pracy nauczycieli z wieloletnim stażem powinny spotkać się z odpowiednim uznaniem ze strony państwa. Wieloletnia, rzetelna służba w zawodzie nauczyciela zasługuje na równe traktowanie, a kryterium przyznania nagrody jubileuszowej powinno stanowić wyłącznie długość stażu pracy, a nie data jego osiągnięcia.

Warto również rozważyć, czy obecne rozwiązanie – choć być może podyktowane względami formalnymi lub budżetowymi – nie prowadzi do niezamierzonych skutków społecznych, w tym osłabienia motywacji zawodowej oraz pogłębienia problemów kadrowych w oświacie. Wprowadzenie bardziej inkluzywnych regulacji mogłoby stanowić istotny sygnał wsparcia dla środowiska nauczycielskiego.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie były przesłanki wprowadzenia rozwiązania ograniczającego prawo do nagrody jubileuszowej wyłącznie do nauczycieli, którzy osiągną 45-letni staż pracy po dniu 1 stycznia 2026 r.?
2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa zmianę obowiązujących przepisów w taki sposób, aby objąć nagrodą jubileuszową również nauczycieli czynnych zawodowo, którzy osiągnęli wymagany staż pracy w 2025 r.?
3. Czy przeprowadzono analizę skutków społecznych i środowiskowych obecnych regulacji, w szczególności w kontekście motywacji zawodowej nauczycieli z najdłuższym stażem pracy?
4. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby nauczycieli, którzy znaleźli się w opisanej sytuacji, oraz jaki byłby szacunkowy koszt objęcia ich nowymi przepisami?
5. Czy możliwe jest wprowadzenie przepisów przejściowych, które uwzględniłyby sytuację nauczycieli osiągających wymagany staż bezpośrednio przed wejściem w życie nowelizacji?

W mojej ocenie zasadne jest podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do uzupełnienia obowiązujących regulacji w taki sposób, aby objąć prawem do nagrody jubileuszowej wszystkich nauczycieli czynnych zawodowo, którzy osiągnęli 45-letni staż pracy – niezależnie od daty jego uzyskania – o ile pozostają oni w zatrudnieniu w dniu wejścia w życie nowych przepisów.

Z wyrazami szacunku

Mateusz Morawiecki