Interpelacja nr 16228 · Sejm X kadencji
Interpelacja w sprawie efektywności systemu podatkowego oraz rozbieżności między prognozami a wykonaniem dochodów podatkowych w latach 2011-2025
Autor: Janusz Kowalski (niez.). Wpłynęło do Sejmu 28 marca 2026. Adresat: minister finansów i gospodarki. Odpowiedź w terminie, stan na 30 września 2026.
Sprawdź w Sejmie (rekord w API Sejmu) · pismo na sejm.gov.pl
Adresat i termin odpowiedzi
Adresat ma 21 dni od dnia, w którym dostał pismo od Marszałka Sejmu, i ten termin biegnie u każdego adresata osobno.
| Adresat | Doręczono | Termin | Stan |
|---|---|---|---|
| minister finansów i gospodarki | 1 kwietnia 2026 | 22 kwietnia 2026 | Odpowiedź 1 dzień przed terminem |
Odpowiedzi
-
Odpowiedź z 21 kwietnia 2026, podpis: Podsekretarz stanu Jurand Drop
Treść interpelacji
Dochody podatkowe stanowią podstawowe źródło finansowania wydatków publicznych, a ich rzetelne prognozowanie jest kluczowe dla stabilności finansów państwa. Dane z ostatnich lat wskazują na powtarzające się rozbieżności pomiędzy prognozowanymi a rzeczywistymi dochodami podatkowymi, co może świadczyć o ograniczonej trafności stosowanych metod prognozowania. Jednocześnie brak aktualnych, kompleksowych danych dotyczących luk podatkowych, w szczególności w CIT, utrudnia ocenę efektywności systemu podatkowego.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
- Jakie były w latach 2011–2025 (dla każdego roku oddzielnie):
- prognozowane dochody podatkowe ogółem (zgodnie z ustawą budżetową),
- wykonanie dochodów podatkowych ogółem,
- różnica między prognozą a wykonaniem (w wartościach nominalnych i procentowych)?
- Jak kształtowały się w latach 2011–2025 dochody z poszczególnych podatków państwowych (VAT, PIT, CIT, akcyza, podatek od gier itd.), w ujęciu:
- nominalnym,
- jako odsetek PKB,
- jako odsetek dochodów podatkowych ogółem?
- Jak kształtowały się w latach 2011–2025 dochody z poszczególnych form opodatkowania dochodów osób fizycznych – ze skali podatkowej, podatku liniowego i ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?
- Jakie były w latach 2011–2025 główne przyczyny rozbieżności pomiędzy prognozami a wykonaniem dochodów podatkowych wskazywane przez Ministerstwo Finansów?
- Jakie metody prognozowania dochodów podatkowych stosowało Ministerstwo Finansów w latach 2011–2025 oraz jakie zmiany metodologiczne wprowadzono w tym okresie?
- Jaka była w latach 2011–2025 wielkość luki VAT:
- w wartościach nominalnych (mld zł),
- jako odsetek potencjalnych dochodów (VTTL),
- jako odsetek PKB?
- Jaką metodologię szacowania luki VAT stosowało Ministerstwo Finansów w poszczególnych latach 2011–2025? Jakie zmiany metodologiczne zostały wprowadzone w tym okresie oraz kiedy zostały wdrożone?
- Jak kształtowała się w latach 2011–2025 luka VAT w podziale na:
- lukę wynikającą z nieprzestrzegania przepisów (compliance gap),
- lukę wynikającą z przyjętej polityki podatkowej (policy gap)?
- Jak kształtowała się luka VAT wynikająca z nieprzestrzegania przepisów (compliance gap) w podziale na główne przyczyny, w szczególności:
- oszustwa podatkowe (w tym karuzele VAT),
- unikanie opodatkowania,
- błędy i nieprawidłowości w rozliczeniach,
- niewypłacalność podatników,
- opóźnienia w płatnościach?
- Jak kształtowała się luka VAT wynikająca z przyjętej polityki podatkowej (policy gap), w szczególności w podziale na:
- zastosowanie stawek obniżonych,
- zwolnienia podatkowe,
- wyłączenia z opodatkowania,
- inne preferencje systemowe?
- Jaka była wartość potencjalnych dochodów z VAT (VTTL) oraz faktycznych dochodów z VAT w latach 2011–2025?
- Jak kształtowała się luka VAT w podziale na komponent:
- strukturalny,
- cykliczny (związany z koniunkturą gospodarczą)?
- Jakie były szacowane efekty fiskalne działań uszczelniających system VAT w latach 2011–2025, w szczególności:
- JPK,
- STIR,
- split payment,
- KSeF (jeżeli są dostępne szacunki)?
- Jaki był wpływ zmian legislacyjnych (w tym tarcz antyinflacyjnych, zmian stawek VAT, preferencji sektorowych) na poziom luki VAT w poszczególnych latach?
- Jaka była w latach 2011–2025 wielkość luki w podatku CIT:
- nominalnie,
- jako procent potencjalnych dochodów,
- jako procent PKB?
- Jaką metodologię szacowania luki CIT stosuje Ministerstwo Finansów? Czy jest ona oparta na podejściu analogicznym do VAT (top-down), czy na analizie mikroekonomicznej (bottom-up), czy też na metodzie mieszanej?
- Jak kształtowała się luka CIT w podziale na główne komponenty, w szczególności:
- agresywna optymalizacja podatkowa,
- transfer zysków (BEPS),
- wykorzystanie strat podatkowych,
- ulgi i preferencje podatkowe,
- błędy i niezgodności w rozliczeniach,
- niewypłacalność podatników?
- Jaki był wpływ wprowadzonych zmian legislacyjnych na lukę CIT, w szczególności:
- wprowadzenia minimalnego CIT,
- estońskiego CIT,
- ograniczeń kosztów finansowania dłużnego,
- regulacji anty-BEPS?
- Jakie działania legislacyjne i administracyjne podejmowano w latach 2011–2025 w celu ograniczenia luk podatkowych oraz jakie były ich szacowane efekty fiskalne?
- Jakie zmiany w systemie podatkowym w latach 2011–2025 (w szczególności zmiany stawek VAT, wprowadzenie ulg podatkowych, zmiany wynikające z tzw. Polskiego Ładu) miały największy wpływ na poziom dochodów podatkowych?
- Jaki był udział największych podatników (np. TOP 1%, TOP 10%) w luce CIT oraz w dochodach CIT ogółem?
- Jak kształtowała się luka CIT w podziale na:
- przedsiębiorstwa krajowe,
- przedsiębiorstwa z udziałem kapitału zagranicznego?
- Jakie były szacowane efekty fiskalne działań ograniczających lukę CIT w latach 2011–2025?
- Jakie są prognozy Ministerstwa Finansów dotyczące luki CIT na lata 2026–2030?
Wszystkie interpelacje kadencji: spis od najnowszego. Pozostałe pisma autora: profil posła.
Metodologia
- Termin liczymy od doręczenia, osobno u każdego adresata. 21 dni biegnie od dnia, w którym Marszałek przekazał pismo adresatowi, a nie od wpływu do Sejmu. Stan liczymy na dzień danych, 30 września 2026.
- Prolongata nie jest odpowiedzią. Pismo liczymy jako odpowiedziane dopiero, gdy przyjdzie odpowiedź, która przedłużeniem terminu nie jest.
- Przy kilku adresatach rozstrzyga licznik Sejmu. Adresat, któremu Sejm dalej nalicza opóźnienie, nie odpowiedział, choćby pod pismem stały odpowiedzi innych. Zanim termin minie, licznik stoi na zerze u wszystkich, więc wtedy piszemy, że rejestr nie mówi, kto już odpisał.
- Treść pochodzi z rejestru Sejmu i jest oczyszczona z formatowania przy nocnym przebiegu. Treści odpowiedzi nie przechowujemy: link prowadzi do rekordu w API Sejmu.
- Źródłem jest API Sejmu RP. Każdą liczbę da się sprawdzić u źródła, a my nie interpretujemy rejestru. Tam, gdzie podejmujemy decyzję redakcyjną, piszemy o tym wprost.
- Coś się nie zgadza? Napisz przyciskiem „Zgłoś błąd” w nagłówku, sam wpisze adres tej strony. Pytania o cały serwis: najczęstsze pytania.