Interpelacja w sprawie łamania praw człowieka w Armenii

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z pilną interpelacją dotyczącą drastycznego pogarszania się sytuacji w zakresie praw człowieka i wolności religijnej w Republice Armenii.

Według raportów publikowanych przez niezależne media (m.in. Radio Wolna Europa) oraz międzynarodowe organizacje monitorujące przestrzeganie praw człowieka i wolność wyznania w Armenii dochodzi do bezprecedensowych represji. Opozycja parlamentarna i obrońcy praw człowieka szacują, że w tamtejszych aresztach i więzieniach przebywa obecnie od 60 do 70 więźniów politycznych, wobec których stosuje się sfabrykowane zarzuty karne.

Szczególne zaniepokojenie budzi zorganizowana kampania władz państwowych wymierzona w Apostolski Kościół Ormiański. Co najmniej od połowy 2025 roku doszło do serii politycznie motywowanych aresztowań wysokich rangą duchownych:

- czerwiec 2025 r. – aresztowanie arcybiskupów Bagrata Galstaniana oraz Mikaela Adżapachiana (abp Adżapachian został w październiku ubiegłego roku skazany na 2 lata więzienia na podstawie wysoce wątpliwych oskarżeń);
- październik 2025 r. – zbrojne wtargnięcie służb do diecezji Aragacotn zakończone zatrzymaniem biskupa Mykyrticza Prosziana oraz grupy księży;
- przełom 2025 r. i 2026 r. – postawienie zarzutów karnych i nałożenie zakazu opuszczania kraju na zwierzchnika Kościoła, Katolikosa Garegina II, oraz kolejnych biskupów.

Międzynarodowi obserwatorzy i prawnicy wprost wskazują, że służby państwowe i wymiar sprawiedliwości w Armenii są dziś wykorzystywane jako narzędzie do uciszania krytyków rządu.

Rzeczpospolita Polska, jako państwo opierające swoją politykę zagraniczną na szacunku dla demokracji, praw człowieka i wolności religijnej, nie może w tej sytuacji milczeć – zwłaszcza wobec państwa aspirującego do bliższych relacji z Unią Europejską.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania dyplomatyczne podjęło do tej pory Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, aby bezpośrednio wpłynąć na władze Armenii w celu zatrzymania prześladowań duchowieństwa i uwolnienia więźniów politycznych?

2. Czy w reakcji na ostatnie doniesienia o aresztowaniach biskupów MSZ interweniowało kanałami bilateralnymi, np. wzywając Ambasadora Republiki Armenii w Polsce w celu przekazania mu protestu ze strony rządu RP?

3. Czy polska dyplomacja podnosiła lub planuje w najbliższym czasie podnieść problem łamania wolności religijnej i represji wobec opozycji w Armenii na forum struktur Unii Europejskiej, Rady Europy, OBWE, ONZ lub innych forach międzynarodowych?

4. Czy MSZ rozważa zainicjowanie na forum unijnym dyskusji o uwarunkowaniu dalszej współpracy politycznej i finansowej z Armenią od bezwzględnego przestrzegania praw człowieka i standardów demokratycznych przez władze w Erywaniu?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński
Poseł na Sejm RP