Interpelacja w sprawie stanu przygotowań Polski do wdrożenia rozporządzenia EUDR oraz ryzyk dla sektora rolnego, w szczególności produkcji i eksportu wołowiny

Szanowna Pani Minister,

w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 (EUDR), dotyczącego udostępniania na rynku UE oraz wywozu z UE produktów niepowodujących wylesiania, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji na temat stanu przygotowań Polski do jego wdrożenia.

Zgodnie z decyzjami na poziomie Unii Europejskiej, rozpoczęcie stosowania obowiązków wynikających z EUDR zostało odroczone do dnia 30 grudnia 2026 r. (dla dużych i średnich przedsiębiorstw) oraz 30 czerwca 2027 r. (dla MŚP). Nie zmienia to jednak faktu, że państwa członkowskie są zobowiązane do odpowiedniego przygotowania systemów krajowych, w tym przyjęcia przepisów określających organy właściwe, zasady kontroli oraz system sankcji. Na dzień dzisiejszy brak jest w Polsce kompleksowych regulacji krajowych umożliwiających pełne i operacyjne wdrożenie rozporządzenia EUDR. Sytuacja ta budzi szczególne obawy w sektorze rolnym, w tym wśród producentów bydła oraz eksporterów wołowiny. Rozporządzenie EUDR obejmuje m.in. bydło i produkty wołowe oraz nakłada na podmioty obowiązek wykazania, że produkty nie są powiązane z wylesianiem, poprzez stosowanie systemów należytej staranności, w tym geolokalizacji miejsc produkcji.

Brak krajowych przepisów oraz jasnych wytycznych praktycznych może doprowadzić do sytuacji, w której polscy producenci nie będą odpowiednio przygotowani do spełnienia tych wymogów w momencie rozpoczęcia stosowania regulacji. W konsekwencji istnieje realne ryzyko, że od końca 2026 r. część podmiotów działających w sektorze rolno-spożywczym mimo prowadzenia działalności zgodnie z wysokimi standardami nie będzie w stanie formalnie wykazać zgodności z EUDR, co może skutkować ograniczeniem możliwości wprowadzania produktów na rynek UE oraz ich eksportu. Sektor wołowiny ma szczególne znaczenie dla polskiej gospodarki, stanowiąc istotną część eksportu rolno-spożywczego. Brak odpowiedniego przygotowania legislacyjnego i organizacyjnego może zatem przełożyć się na poważne konsekwencje ekonomiczne dla rolników oraz całego łańcucha dostaw.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się prace nad krajowymi przepisami wdrażającymi rozporządzenie EUDR?
2. Jaki jest planowany harmonogram przyjęcia tych regulacji?
3. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić praktyczne przygotowanie rolników i przedsiębiorców do wdrożenia systemów należytej staranności, w tym wymogów geolokalizacji?
4. Czy przewidziano instrumenty wsparcia dla producentów rolnych, w szczególności dla MŚP, w procesie dostosowania się do nowych obowiązków?
5. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu ograniczenia ryzyka nieprzygotowania polskich producentów na moment rozpoczęcia stosowania rozporządzenia?

Jednocześnie należy podkreślić, że skuteczne i terminowe wdrożenie EUDR ma kluczowe znaczenie dla utrzymania konkurencyjności polskiego rolnictwa, stabilności eksportu oraz bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw rolnych. Brak odpowiednich działań w tym zakresie może doprowadzić do faktycznego wykluczenia części polskich produktów z rynku unijnego i rynków eksportowych po rozpoczęciu stosowania nowych przepisów.