Interpelacja w sprawie ograniczenia środków z Funduszu Pracy na rok 2026 oraz zasad gospodarowania rezerwą tego funduszu

Z informacji, jakie wpływają do mojego biura poselskiego wynika, że w niektórych powiatach dochodzi do redukcji limitów finansowych przekraczających 80 proc. w porównaniu do ubiegłego roku. Przykładowo w powiecie kętrzyńskim zaplanowano obniżenie środków z 4,7 mln zł w 2025 r. do 753 tys. zł w 2026 r., co oznacza spadek o ponad 84 proc. Rzecz w tym, że to powiat z jedną z najwyższych w Polsce stopą bezrobocia – 17,6 proc. przy średniej krajowej 6 proc. (dane z grudnia 2025 r.).

Tak znaczna redukcja może prowadzić do faktycznego ograniczenia realizacji ustawowych zadań w zakresie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu, w szczególności robót publicznych oraz prac społecznie użytecznych. W praktyce może to skutkować sprowadzeniem działalności powiatowych urzędów pracy wyłącznie do funkcji ewidencyjnej, czyli do rejestrowania osób bezrobotnych.

Jednocześnie, według dostępnych informacji, w styczniu 2026 r. stan środków Funduszu Pracy wynosił ok. 25,5 mld zł przy prognozowanych wpływach na poziomie 12 mld zł oraz wydatkach rzędu 10 mld zł. Prognozy wskazują na możliwość osiągnięcia ok. 28 mld zł stanu środków w ciągu roku budżetowego.

Powstaje zatem zasadnicze pytanie o relację między narastającą nadwyżką Funduszu Pracy a ograniczaniem finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie lokalnym, co jest szczególnie dotkliwe w takich powiatach jak kętrzyński, na tzw. ścianie wschodniej, o strukturalnym i utrwalonym bezrobociu.

Niniejszym zwracam się o rewizję tej decyzji oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie były szczegółowe kryteria i zmienne przyjęte w algorytmie podziału środków Funduszu Pracy na rok 2026?

2. Ile powiatów w Polsce odnotowało spadek finansowania przekraczający 80 proc., ile 50 proc., a ile 30 proc.?

3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków społecznych wdrożenia obecnego algorytmu, szczególnie w takich powiatach jak kętrzyński, czyli o strukturalnym bezrobociu? Chodzi głównie o możliwy wzrost poziomu korzystania z pomocy społecznej oraz wzrost wydatków gmin na tzw. świadczenia osłonowe.

4. Z jakich przyczyn utrzymywana jest wysoka rezerwa środków Funduszu Pracy przy jednoczesnym ograniczaniu finansowania aktywnych instrumentów rynku pracy?

5. Czy resort rozważa zwiększenie limitów dla powiatów w ramach korekty planu finansowego lub uruchomienie dodatkowych środków z rezerwy w 2026 r.?

6. W jaki sposób zapewniona zostanie adekwatność finansowania ustawowych zadań powiatów w obszarze rynku pracy?

7. W jaki sposób zabezpieczone zostaną osoby szczególnie zagrożone wykluczeniem z rynku pracy, np. osoby długotrwale bezrobotne lub niepełnosprawne?