Interpelacja w sprawie podważania przez organy celno-skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych ze Szwajcarii

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego napływa coraz więcej sygnałów od przedsiębiorców oraz osób prywatnych zajmujących się importem pojazdów z Konfederacji Szwajcarskiej, wskazujących na niepokojącą i – w ich ocenie – niesprawiedliwą praktykę organów celno-skarbowych.

Z relacji tych wynika, że mimo przedstawienia kompletu legalnych i wiarygodnych dokumentów, takich jak faktura zakupu, umowa sprzedaży, potwierdzenia przelewów czy dokumentacja aukcyjna, organy celne kwestionują rzeczywistą cenę transakcyjną pojazdu, zastępując ją wartością ustaloną arbitralnie – najczęściej na podstawie opinii rzeczoznawcy lub porównań do cen rynkowych w Polsce.

W praktyce prowadzi to do sytuacji kuriozalnej – państwo nie uznaje ceny, którą przedsiębiorca faktycznie zapłacił, udokumentowanej i możliwej do zweryfikowania, lecz przyjmuje wartość hipotetyczną – często znacząco wyższą – jako podstawę naliczania cła i podatków.

Co szczególnie istotne, przedsiębiorcy wskazują, że niższe ceny zakupu wynikają z realnych uwarunkowań rynkowych, takich jak:

• wieloletnia współpraca z kontrahentami i uzyskiwane rabaty handlowe,
• zakup hurtowy lub regularny,
• nabywanie pojazdów powypadkowych, uszkodzonych lub wymagających napraw,
• specyfika rynku szwajcarskiego, gdzie ceny mogą odbiegać od polskich realiów.

Pomijanie tych okoliczności i zastępowanie rzeczywistej ceny „wartością szacunkową” prowadzi do sytuacji, w której organy państwa de facto uznają uczciwego przedsiębiorcę za potencjalnego oszusta, mimo że przedstawia on pełną dokumentację transakcji.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Na jakiej podstawie prawnej organy celno-skarbowe mogą odrzucać udokumentowaną cenę transakcyjną pojazdu i zastępować ją wartością ustaloną w drodze wyceny rzeczoznawcy?

2. Jakie konkretne przesłanki muszą zostać spełnione, aby organ uznał, że cena wynikająca z faktury lub umowy nie odzwierciedla rzeczywistej wartości transakcyjnej?

3. Czy sama okoliczność, że cena zakupu jest niższa od średniej ceny rynkowej w Polsce, może stanowić wystarczającą podstawę do jej zakwestionowania?

4. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem nieuwzględniania przez organy takich czynników jak rabaty handlowe, relacje biznesowe czy stan techniczny pojazdu?

5. Czy istnieją jednolite wytyczne dla organów celno-skarbowych w zakresie weryfikacji wartości pojazdów sprowadzanych z państw trzecich, w szczególności ze Szwajcarii?

6. Ile przypadków zakwestionowania wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych z państw trzecich odnotowano w latach 2022–2025?

7. Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu ograniczenie uznaniowości organów oraz zapewnienie, że podstawą naliczania należności będzie rzeczywista, udokumentowana cena zakupu?

8. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów zwiększających ochronę przedsiębiorców przed arbitralnym podnoszeniem wartości towaru przez organy administracji?

Z uwagi na skalę zgłaszanych problemów oraz ich wpływ na działalność gospodarczą i poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii.

Z poważaniem