Interpelacja w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz

Szanowny Panie Ministrze,

w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje dotyczące stanowiska Najwyższej Izby Kontroli w sprawie zasad wypłacania świadczeń osobom odwołanym z funkcji kierowniczych w Sieci Badawczej Łukasiewicz. Z informacji tych wynika, że zgodnie z interpretacją przedstawioną przez NIK osobom odwołanym z funkcji w Sieci Badawczej Łukasiewicz – w szczególności prezesowi i wiceprezesom Centrum Łukasiewicz oraz dyrektorom i wicedyrektorom instytutów – nie przysługuje jakiekolwiek wynagrodzenie od dnia odwołania z funkcji, w tym również wynagrodzenie za okres wypowiedzenia wynikający ze stażu pracy w instytucie lub z zapisów umowy o zarządzanie.

Interpretacja taka oznacza w praktyce zrównanie przez NIK skutków finansowych odwołania z funkcji z konsekwencjami właściwymi dla rozwiązania stosunku pracy w trybie natychmiastowym. Jednocześnie jej zastosowanie w praktyce może mieć istotne konsekwencje zarówno dla sytuacji prawnej osób pełniących funkcje kierownicze w Sieci Badawczej Łukasiewicz, stabilności i bezpieczeństwa zatrudnienia w organizacji publicznej, jak również dla sposobu gospodarowania środkami publicznymi pozostającymi w dyspozycji Centrum Łukasiewicz oraz poszczególnych instytutów Sieci.

Należy przy tym zauważyć, że Sieć Badawcza Łukasiewicz obejmuje kilkadziesiąt instytutów badawczych oraz liczną kadrę zarządzającą pełniącą funkcje w tych jednostkach. W związku z tym ewentualne stosowanie wskazanej interpretacji może dotyczyć znaczącej liczby osób oraz potencjalnie istotnych kwot środków publicznych. Podkreślam również, że stanowisko NIK może też prowadzić do zakwestionowania warunków odwołania ze wszystkich stanowisk w instytucjach publicznych, zatrudnienie na których następuje w trybie powołania.

W szczególności pojawia się pytanie o skalę odmów wypłaty świadczeń należnych osobom odwołanym z funkcji oraz o działania podejmowane w celu dochodzenia zwrotu środków wypłaconych w przeszłości. Jeżeli interpretacja NIK byłaby nieprawidłowa, mogłoby to prowadzić zarówno do niewypłacenia świadczeń należnych osobom pełniącym funkcje kierownicze, jak i do podejmowania działań zmierzających do odzyskania środków publicznych w sytuacji, w której ich wypłata była zgodna z obowiązującymi przepisami lub zawartymi umowami.

Według informacji uzyskiwanych przez posłów w tej sprawie toczy się już co najmniej kilkanaście procesów sądowych w całej Polsce.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie następujących informacji:

1. Ilu osobom odwołanym z funkcji w Sieci Badawczej Łukasiewicz w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 10 marca 2026 r. nie wypłacono wynagrodzenia za okres wypowiedzenia wynikający ze stażu pracy w instytucie lub warunków umowy o zarządzanie – w związku ze stosowaniem wskazanej interpretacji?

Proszę o przedstawienie zestawienia obejmującego dla każdej osoby:

• imię i nazwisko,
• pełnioną funkcję,
• nazwę instytutu (lub wskazanie Centrum Łukasiewicz),
• datę odwołania z funkcji,
• liczbę miesięcy okresu wypowiedzenia wynikającego ze stażu pracy w instytucie lub Centrum Łukasiewicz lub z umowy o zarządzanie,
• kwotę wynagrodzenia brutto, która nie została wypłacona z tego tytułu.

2. Proszę o wskazanie wszystkich osób odwołanych z funkcji prezesa, wiceprezesa, dyrektora instytutu i wicedyrektora instytutu w Sieci Badawczej Łukasiewicz w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 1 stycznia 2024 r. Proszę o wskazanie, w odniesieniu do których z tych osób – według interpretacji przedstawionej przez Najwyższą Izbę Kontroli – mogłoby powstać twierdzenie o braku prawa do jakiegokolwiek wynagrodzenia od dnia odwołania z funkcji, w tym wynagrodzenia za okres wypowiedzenia wynikający ze stażu pracy w instytucie lub z umowy o zarządzanie.

Proszę o przedstawienie dla każdej osoby następujących informacji:

• imię i nazwisko,
• pełnioną funkcję (prezes lub wiceprezes Centrum Łukasiewicz, dyrektor lub wicedyrektor instytutu),
• nazwę instytutu lub wskazanie Centrum Łukasiewicz,
• datę odwołania z funkcji,
• informację, czy w związku z tą interpretacją:
  • odmówiono wypłaty jakiegokolwiek świadczenia,
  • wystąpiono o zwrot wcześniej wypłaconych środków,
  • skierowano sprawę na drogę postępowania sądowego,
  • sprawa pozostaje w trakcie analizy lub nie podjęto dotychczas żadnych działań.

Proszę o wskazanie daty wystąpienia o zwrot wcześniej wypłaconych środków.

Proszę o przedstawienie powyższych informacji niezależnie od etapu prowadzonej analizy prawnej lub ewentualnych postępowań prowadzonych przez Centrum Łukasiewicz lub instytuty Sieci.

3. Ile osób pełniących obecnie funkcje kierownicze w Sieci Badawczej Łukasiewicz (prezes i wiceprezesi Centrum Łukasiewicz, dyrektorzy oraz wicedyrektorzy instytutów) ma w swoich umowach o zarządzanie lub innych podstawach prawnych pełnienia funkcji postanowienia zgodne z interpretacją NIK, tzn. przewidujące, że w przypadku odwołania z funkcji nie przysługuje im jakiekolwiek wynagrodzenie od dnia odwołania, w tym wynagrodzenie za okres wypowiedzenia wynikający ze stażu pracy w instytucie?

Proszę o podanie:

• liczby takich osób,
• ich imion i nazwisk,
• pełnionych funkcji,
• nazw instytutów lub wskazanie Centrum Łukasiewicz.

4. Ile osób pełniących obecnie funkcje kierownicze w Sieci Badawczej Łukasiewicz (prezes i wiceprezesi Centrum Łukasiewicz, dyrektorzy oraz wicedyrektorzy instytutów) ma w swoich umowach o zarządzanie lub innych podstawach prawnych pełnienia funkcji – pomimo stanowiska NIK – postanowienia przewidujące, że w przypadku odwołania z funkcji przysługuje im okres wypowiedzenia?

Proszę o podanie:

• liczby takich osób,
• ich imion i nazwisk,
• pełnionych funkcji,
• nazw instytutów lub wskazanie Centrum Łukasiewicz,
• informacji czy przysługuje okres wypowiedzenia wynikający z Kodeksu pracy czy z innych regulacji.

5. Wobec ilu osób pełniących funkcje prezesa, wiceprezesa, dyrektora lub wicedyrektora instytutu po 1 kwietnia 2019 r. Centrum Łukasiewicz lub poszczególne instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz wystąpiły o zwrot środków wcześniej wypłaconych z tytułu wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, które – według wskazanej interpretacji – nie powinny były zostać wypłacone?

Proszę o przedstawienie dla każdej osoby:

• imienia i nazwiska,
• zajmowanego stanowiska,
• nazwy instytutu lub wskazanie Centrum Łukasiewicz,
• kwoty, której zwrotu zażądano.

6. Wobec ilu osób pełniących funkcje prezesa, wiceprezesa, dyrektora lub wicedyrektora instytutu po 1 kwietnia 2019 r. Centrum Łukasiewicz lub poszczególne instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz nie wystąpiły o zwrot środków wcześniej wypłaconych z tytułu wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, które – według wskazanej interpretacji – nie powinny były zostać wypłacone?

Proszę o przedstawienie dla każdej osoby:

• imienia i nazwiska,
• zajmowanego stanowiska,
• nazwy instytutu lub wskazanie Centrum Łukasiewicz,
• kwoty, której zwrotu nie zażądano,
• powodu odstąpienia od żądania.

7. Wobec ilu osób w związku z powyższą sprawą skierowano pozwy do sądów o zwrot wypłaconych świadczeń?

Proszę o podanie:

• imion i nazwisk tych osób,
• zajmowanych stanowisk,
• nazw instytutów lub wskazanie Centrum Łukasiewicz,
• kwot objętych pozwami.

8. Jaka jest łączna kwota świadczeń, których wypłaty odmówiono osobom odwołanym z funkcji w Sieci Badawczej Łukasiewicz w związku ze stosowaniem wskazanej interpretacji?

9. Jaka jest łączna kwota świadczeń, których zwrotu dochodzą obecnie Centrum Łukasiewicz lub poszczególne instytuty ze względu na interpretację NIK?

10. Jaka jest łączna kwota świadczeń, których zwrotu nie dochodzą obecnie Centrum Łukasiewicz lub poszczególne instytuty pomimo interpretacji NIK?

11. Na jakiej podstawie prawnej Centrum Łukasiewicz oraz instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz stosują wskazaną interpretację NIK dotyczącą braku prawa do jakiegokolwiek wynagrodzenia od dnia odwołania z funkcji?

Czy interpretacja ta została przyjęta w formie:

• oficjalnego stanowiska prezesa Centrum Łukasiewicz,
• wytycznych przekazanych instytutom,
• interpretacji ministerstwa sprawującego nadzór?

12. W jaki sposób prezes Centrum Łukasiewicz – w ramach sprawowanego nadzoru nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz – koordynuje lub zarządza sprawami dotyczącymi stosowania wskazanej interpretacji, w szczególności w zakresie:

• dochodzenia zwrotu świadczeń od byłych członków kadry zarządzającej,
• niedochodzenia zwrotu świadczeń od byłych członków kadry zarządzającej,
• podejmowania decyzji o kierowaniu spraw na drogę postępowania sądowego,
• zapewnienia jednolitego stosowania interpretacji NIK oraz przepisów przez instytuty?

Proszę również o wskazanie, jakie wytyczne, rekomendacje lub polecenia zostały przekazane przez prezesa Centrum Łukasiewicz instytutom Sieci w tym zakresie, wraz z podaniem daty ich wydania oraz formy ich przekazania.

13. Czy – w ocenie ministra sprawującego nadzór nad Siecią Badawczą Łukasiewicz – stosowanie wskazanej interpretacji może rodzić ryzyko powstania szkody w finansach publicznych, zarówno w przypadku niewypłacenia należnych świadczeń osobom odwołanym z funkcji, jak i w przypadku dochodzenia zwrotu świadczeń, które mogły zostać wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami lub zawartymi umowami?

Jeżeli takie ryzyko zostało zidentyfikowane, proszę o wskazanie jakie działania nadzorcze zostały podjęte przez ministra lub przez prezesa Centrum Łukasiewicz w celu jego ograniczenia.

14. W jaki sposób minister sprawujący nadzór nad Siecią Badawczą Łukasiewicz wykonuje swoje obowiązki nadzorcze w zakresie stosowania przez Centrum Łukasiewicz oraz instytuty Sieci interpretacji dotyczącej braku prawa do jakiegokolwiek wynagrodzenia od dnia odwołania z funkcji?

W szczególności proszę o wskazanie:

• Czy minister dokonał oceny prawnej przedstawionej interpretacji oraz jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa pracy i zapisami umów o zarządzanie zawieranych z osobami pełniącymi funkcje kierownicze w Sieci Badawczej Łukasiewicz?
• Czy minister wydał w tej sprawie jakiekolwiek stanowisko, wytyczne lub zalecenia skierowane do prezesa Centrum Łukasiewicz?
• Czy minister polecił przeprowadzenie analizy skutków finansowych stosowania tej interpretacji dla środków publicznych pozostających w dyspozycji Sieci Badawczej Łukasiewicz?
• Czy minister podjął działania mające na celu zapewnienie jednolitego stosowania prawa przez Centrum Łukasiewicz oraz instytuty Sieci w tej sprawie?

Proszę również o wskazanie, czy w ocenie ministra działania podejmowane przez Centrum Łukasiewicz i instytuty Sieci w związku ze stosowaniem wskazanej interpretacji pozostają pod jego bieżącym nadzorem oraz czy minister uznaje je za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Będę wdzięczny za przedstawienie powyższych informacji w formie zestawienia tabelarycznego, w zakresie, w jakim jest to możliwe.

Z poważaniem

Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP