Interpelacja w sprawie rozporządzenia Ministra Energii z dnia 12 grudnia 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną w zakresie obniżenia opłaty jakościowej dla odbiorców specjalnych oraz wykluczenia branży hutniczej z mechanizmu ulg

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w związku z nowelizacją rozporządzenia w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną, opublikowaną w Dzienniku Ustaw RP w dniu 12 grudnia 2025 r. i wchodzącą w życie z dniem 13 grudnia 2025 r. Przepisy te wprowadzają obniżenie progu zużycia energii elektrycznej z 400 GWh do 200 GWh rocznie dla kwalifikacji jako „odbiorca specjalny” uprawniającej do 90% redukcji opłaty jakościowej ponoszonej na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych SA (PSE). Zmiany te, według uzasadnienia resortu, mają wspierać najbardziej energochłonnych odbiorców przemysłowych i poprawiać efektywność systemu elektroenergetycznego, w tym integrację OZE. Regulacja ta budzi liczne kontrowersje, w szczególności w kontekście wykluczenia strategicznej branży hutniczej, która jest kluczowa dla bezpieczeństwa energetycznego i gospodarczego Polski.

Branża ta, pomimo wysokiej energochłonności, nie spełnia kryteriów ze względu na inwestycje we własną produkcję energii (autoprodukcję), co prowadzi do nadwymiarowej mocy umownej i niskiego wykorzystania mocy z sieci (poniżej wymaganego 50%). Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa wyraziła „stanowczy sprzeciw” wobec tych zmian, wskazując, że pogarszają one konkurencyjność polskiego hutnictwa na tle krajów UE, gdzie podobne branże otrzymują znaczące wsparcie (np. w Hiszpanii, na Węgrzech czy we Włoszech).

Proces legislacyjny był przeprowadzony w trybie ekspresowym – projekt opublikowano 11 grudnia 2025 r., bez konsultacji publicznych i z wejściem w życie po zaledwie dwóch dniach – co uniemożliwiło szeroką dyskusję i ocenę skutków. Resort nie dysponuje nawet danymi na temat liczby i tożsamości beneficjentów, a Urząd Regulacji Energetyki (URE) potwierdził brak wiedzy w tym zakresie.

Szacuje się, że potencjalnych beneficjentów jest mniej niż 50, a historycznie z podobnych mechanizmów korzystała zaledwie jedna firma. Brak transparentności rodzi pytania o rzeczywiste intencje i benefity tych zmian, zwłaszcza w obliczu krytyki ze strony Izby Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii, która podkreśla paradoks penalizacji firm inwestujących we własną generację energii.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakimi kryteriami kierowało się Ministerstwo Energii przy ustalaniu warunków kwalifikacji do ulgi w opłacie jakościowej, w tym obniżenia progu zużycia do 200 GWh, wymogu wykorzystania co najmniej 50% mocy umownej oraz udziału kosztów energii na poziomie co najmniej 15% wartości produkcji? Czy kryteria te zostały oparte na analizie wpływu na poszczególne branże przemysłowe?
2. Dlaczego w regulacji nie uwzględniono specyfiki branży hutniczej, która jest wysoko energochłonna i strategiczna dla polskiej gospodarki? W jaki sposób ministerstwo uzasadnia wykluczenie hutnictwa, biorąc pod uwagę jego rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw materiałów krytycznych i konkurencyjności na rynku międzynarodowym?
3. Dlaczego proces legislacyjny był przeprowadzony w tak pośpiesznym trybie, bez konsultacji publicznych i prekonsultacji z zainteresowanymi stronami, takimi jak Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa czy Izba Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii? Czy ministerstwo planuje korektę regulacji w odpowiedzi na zgłaszane krytyki?
4. W jaki sposób nowe przepisy wpisują się w unijne wytyczne dotyczące pomocy publicznej dla branż energochłonnych (np. CISAF)? Czy regulacja została notyfikowana Komisji Europejskiej, zwłaszcza w kontekście kontrastu z subsydiami w innych krajach UE dla hutnictwa?
5. Jakie są szacunkowe skutki finansowe wprowadzonych zmian dla budżetu PSE i ogółu odbiorców energii? Czy ministerstwo przeprowadziło pełną ocenę wpływu na konkurencyjność polskiego przemysłu, w tym sektora hutniczego, który boryka się z wysokimi kosztami energii i spadkiem popytu?
6. Czy resort planuje dalsze zmiany w mechanizmach ulg dla energochłonnych odbiorców, np. dostosowanie kryteriów do firm z autoprodukcją energii, aby objąć nimi strategiczne branże jak hutnictwo?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Michał Wawer