Interpelacja w sprawie wprowadzenia szczególnej ochrony stosunku pracy dla strażaków ochotników ochotniczych straży pożarnych

Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Minister,

ochotnicze straże pożarne od dziesięcioleci stanowią jeden z najważniejszych filarów systemu bezpieczeństwa w Polsce. Strażacy ochotnicy każdego dnia, często kosztem życia prywatnego i zawodowego, niosą pomoc mieszkańcom podczas pożarów, wypadków drogowych, klęsk żywiołowych czy innych sytuacji zagrożenia życia i zdrowia.

W wielu miejscowościach – szczególnie na terenach wiejskich i w mniejszych gminach – to właśnie jednostki ochotniczych straży pożarnych są pierwszymi służbami ratowniczymi docierającymi na miejsce zdarzenia. Ich rola w systemie ochrony ludności, reagowania kryzysowego oraz w działaniach ratowniczo-gaśniczych jest nie do przecenienia.

Jednocześnie strażacy ochotnicy w zdecydowanej większości łączą swoją działalność społeczną z pracą zawodową. Często oznacza to konieczność nagłego opuszczenia miejsca pracy w związku z wyjazdem do akcji ratowniczej lub udziałem w szkoleniach i ćwiczeniach. Niestety w praktyce zdarzają się sytuacje, w których taka aktywność spotyka się z niezrozumieniem ze strony pracodawców, a strażacy ochotnicy obawiają się negatywnych konsekwencji zawodowych.

W tym kontekście warto wskazać, że ustawodawca przewidział szczególną ochronę stosunku pracy dla osób pełniących służbę wojskową. Zgodnie z art. 303 ustawy o obronie Ojczyzny stosunek pracy z osobą powołaną do pełnienia m.in. terytorialnej służby wojskowej może zostać rozwiązany zasadniczo wyłącznie za zgodą pracownika, z wyjątkiem ściśle określonych przypadków, takich jak np. zwolnienie dyscyplinarne czy likwidacja zakładu pracy.

Takie rozwiązanie ma na celu zapewnienie osobom zaangażowanym w system obronności państwa stabilności zatrudnienia oraz eliminację obaw przed utratą pracy z powodu pełnionej służby.

W opinii wielu środowisk strażackich podobne mechanizmy ochronne powinny zostać rozważone również w odniesieniu do strażaków ochotników ochotniczych straży pożarnych, którzy również wykonują zadania o charakterze publicznym i mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo obywateli.

W związku z powyższym zwracam się do Państwa Ministrów z następującymi pytaniami:

1. Czy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są analizy dotyczące wprowadzenia szczególnej ochrony stosunku pracy dla strażaków ochotników ochotniczych straży pożarnych?

2. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych analogicznych do tych, które obowiązują w przypadku żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej, polegających na ograniczeniu możliwości rozwiązania stosunku pracy z osobą aktywnie działającą w OSP?

3. Czy rząd planuje wprowadzenie dodatkowych instrumentów prawnych chroniących strażaków ochotników przed negatywnymi konsekwencjami zawodowymi wynikającymi z ich udziału w akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach?

4. Czy rozważane jest wprowadzenie zachęt lub mechanizmów rekompensujących dla pracodawców zatrudniających strażaków ochotników, podobnie jak ma to miejsce w przypadku pracowników pełniących terytorialną służbę wojskową?

5. Czy w ocenie Państwa Ministrów obecne regulacje zawarte w ustawie o ochotniczych strażach pożarnych są wystarczające dla zapewnienia realnej ochrony strażakom ochotnikom w zakresie ich sytuacji zawodowej?

Strażacy ochotnicy wykonują niezwykle odpowiedzialną służbę na rzecz państwa i społeczeństwa. Dlatego też zasadne wydaje się podjęcie działań legislacyjnych, które zapewnią im odpowiednią stabilność zatrudnienia oraz zagwarantują, że zaangażowanie w ratowanie życia i mienia innych osób nie będzie wiązało się z ryzykiem utraty pracy.