Interpelacja w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO

Szanowna Pani Minister,

z dostępnych informacji publicznych, materiałów publikowanych w przestrzeni medialnej oraz relacji uczestników wynika, że w marcu 2024 r. na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej prowadzone były działania polegające na wykonywaniu zastawek, przetamowań cieków oraz innych ingerencji w stosunki wodne.

Z przekazów tych wynika również, że w działaniach tych uczestniczyli przedstawiciele różnych podmiotów – w tym administracji publicznej, organizacji społecznych, wolontariusze, a także osoby określane jako naukowcy lub eksperci, które niekoniecznie działały jako formalni przedstawiciele instytucji naukowych.

Puszcza Białowieska jest obiektem wpisanym na Listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz obszarem Natura 2000. W związku z tym wszelkie działania ingerujące w stosunki wodne, siedliska przyrodnicze lub strukturę ekosystemów powinny być prowadzone w oparciu o jednoznaczne podstawy prawne oraz z uwzględnieniem zobowiązań międzynarodowych wynikających z konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych operacyjnych do realizacji Konwencji światowego dziedzictwa.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie podmioty faktycznie uczestniczyły w wykonywaniu prac polegających na budowie zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej w marcu 2024 r.?

2. Czy prace te były prowadzone przez:

- jednostki Lasów Państwowych,
- Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska,
- przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
- organizacje społeczne lub pozarządowe (np. PTOP),
- wolontariuszy,
- inne podmioty lub osoby fizyczne działające poza strukturami administracji publicznej?

3. Który podmiot był inicjatorem tych działań oraz kto podjął decyzję o ich realizacji?

4. Kto zlecił wykonanie prac w terenie oraz kto zatwierdził ich zakres?

5. Kto sprawował nadzór nad realizacją tych działań w terenie?

6. Czy w pracach uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej, w tym przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska?

7. Czy w działaniach tych uczestniczyły osoby określane jako eksperci lub naukowcy? Jeżeli tak, proszę wskazać, czy uczestniczyły jako przedstawiciele instytucji naukowych, czy jako osoby prywatne.

8. Na jakiej podstawie prawnej dopuszczono do wykonywania prac organizacje społeczne, wolontariuszy lub osoby fizyczne niebędące pracownikami organów administracji publicznej?

9. Czy udział tych podmiotów był uregulowany w drodze porozumienia, umowy lub innego dokumentu?

10. Czy prace polegające na przetamowaniu cieków lub budowie zastawek były realizowane na podstawie dokumentacji technicznej lub projektu hydrotechnicznego?

11. Czy dla wskazanych prac uzyskano wymagane prawem zgłoszenie wodnoprawne lub pozwolenie wodnoprawne zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne?

12. Czy przed rozpoczęciem prac wykonano inwentaryzację przyrodniczą obejmującą ocenę wpływu planowanych działań na gatunki chronione oraz ich siedliska?

13. Czy uzyskano zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec gatunków chronionych?

14. Na jakiej podstawie planistycznej prowadzono wskazane działania, biorąc pod uwagę brak zatwierdzonych planów urządzenia lasu dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej?

15. Czy wskazane działania były przewidziane w planie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000?

16. Czy plan zadań ochronnych przewidywał wykonywanie przetamowań do wysokości 20 cm, a jeżeli wykonane obiekty miały większą wysokość, na jakiej podstawie dopuszczono wykonanie robót w takim zakresie?

17. Czy sporządzono dokumentację powykonawczą oraz protokoły odbioru wykonanych prac?

18. W jakich dokładnie lokalizacjach prowadzono wskazane działania (oddziały leśne, leśnictwa, nazwy cieków)?

19. Czy działania te były zgodne z obowiązującym systemem zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska?

20. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej poinformował Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO lub jego organy doradcze (IUCN) o planowaniu lub prowadzeniu wskazanych działań hydrotechnicznych na terenie obiektu?

21. Czy działania te były analizowane pod kątem ich wpływu na Outstanding Universal Value (OUV) Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska?

22. Czy przed rozpoczęciem tych działań sporządzono analizę wpływu planowanych ingerencji w stosunki wodne na integralność obiektu światowego dziedzictwa?

23. Czy UNESCO zostało poinformowane o planie prowadzenia tych działań oraz czy wyraziło zgodę lub akceptację dla takich działań?

Z wyrazami szacunku

Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP