Interpelacja w sprawie zniesienia zakazu wprowadzania nowych obiektów budowlanych na terenach górniczych wieloletniej działalności odkrywki węgla brunatnego Tomisławice

Szanowna Pani Minister,

w związku z wnioskiem gminy Wierzbinek dotyczącym sytuacji mieszkańców sołectwa Tomisławice, zwracam się z interpelacją poselską w sprawie pilnego rozwiązania problemów wynikających z wieloletniej działalności odkrywki węgla brunatnego Tomisławice.

Z przekazanych informacji wynika, że eksploatacja złoża w ramach odkrywki Tomisławice ma zostać zakończona na przełomie marca i kwietnia 2026 r. Pomimo faktycznego wygaszania działalności wydobywczej, na znacznej części terenów objętych dotychczasowym obszarem górniczym nadal obowiązują ograniczenia w zakresie zagospodarowania przestrzennego, w tym zakaz wznoszenia nowych obiektów budowlanych.

Sytuacja ta prowadzi do istotnych negatywnych skutków społecznych i gospodarczych, w szczególności blokowania inwestycji mieszkaniowych i gospodarczych, ograniczenia prawa własności mieszkańców, spadku wartości nieruchomości i zahamowania rozwoju lokalnego gminy.

Jednocześnie należy podkreślić, że mieszkańcy oraz rolnicy z terenów objętych oddziaływaniem odkrywek węgla brunatnego od wielu lat ponoszą koszty związane z działalnością górniczą, nie mając dostępu do kompleksowego systemu rekompensat. Skutki te obejmują m.in. degradację środowiska, pogorszenie warunków gospodarowania oraz konieczność ponoszenia dodatkowych nakładów finansowych.

W ocenie wnioskodawców obecny stan prawny nie zapewnia wystarczających narzędzi do szybkiego przywracania funkcji użytkowych terenów po zakończeniu eksploatacji ani do rekompensowania strat ponoszonych przez społeczności lokalne.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

- Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu przyspieszenie procedur znoszenia ograniczeń w zagospodarowaniu przestrzennym na terenach pogórniczych po zakończeniu eksploatacji złóż?

- Czy rozważana jest zmiana przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze w kierunku uproszczenia procedur wygaszania obszarów i terenów górniczych oraz dostosowania ich granic do faktycznego zakresu prowadzonej działalności?

- Czy ministerstwo prowadzi lub planuje prace nad wprowadzeniem systemowych rozwiązań w zakresie rekompensat dla mieszkańców i rolników poszkodowanych działalnością odkrywek węgla brunatnego?

- Czy rozważane jest wprowadzenie instrumentów wsparcia obejmujących m.in. rekompensaty za spadek wartości nieruchomości, wsparcie inwestycji budowlanych oraz programy rozwojowe dla gmin dotkniętych skutkami działalności górniczej?

Z poważaniem

Ryszard Bartosik