Interpelacja w sprawie braku spójności w procesie wydawania opinii dla farm wiatrowych przez organy ochrony zabytków, MON oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także ukrytych kosztów rekultywacji gruntów

Szanowna Pani Minister,

forsowana przez resort klimatu przyspieszona budowa lądowych farm wiatrowych coraz częściej napotyka na uzasadniony opór innych organów państwowych oraz społeczności lokalnych. Proces inwestycyjny staje się polem konfliktu między ideologicznym pędem ku OZE a twardymi interesami bezpieczeństwa państwa, ochrony dziedzictwa kulturowego i suwerenności żywnościowej.

Docierają do mnie sygnały o rosnącej liczbie negatywnych opinii wydawanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej (ze względu na zakłócanie pracy systemów radiolokacyjnych i stref lotów) oraz przez wojewódzkich konserwatorów zabytków (z uwagi na nieodwracalne niszczenie historycznych osi widokowych i krajobrazu kulturowego wsi). Jednocześnie dane z Europy Zachodniej rzucają ponury cień na kwestię tzw. ekologiczności tych instalacji w kontekście ich przyszłego demontażu.

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy prawdą jest, że w latach 2024-2026 nastąpił gwałtowny wzrost liczby negatywnych opinii wydawanych przez MON oraz konserwatorów zabytków w procesie lokalizacji farm wiatrowych? Proszę o podanie statystyk takich decyzji w podziale na województwa.

2. Jakie konkretne mechanizmy arbitrażu przewiduje Pani resort w sytuacjach, gdy inwestycja OZE koliduje z ochroną zabytków lub bezpieczeństwem przelotów wojskowych? Czy interes deweloperów wiatrowych jest systemowo stawiany wyżej niż ochrona polskiego dziedzictwa narodowego?

3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdza dane z Niemiec i Francji, wedle których koszt pełnego demontażu jednej turbiny (wraz z fundamentem) sięga obecnie 690 000 euro (ok. 3 mln zł)? Jakie kwoty zabezpieczeń finansowych na ten cel są realnie wymagane od inwestorów w Polsce?

4. W jaki sposób resort odnosi się do faktu, że standardowa dekomisja w Polsce zakłada usunięcie fundamentu jedynie do 1 metra głębokości, co w krajach zachodnich uznaje się za „pozorną rekultywację”, pozostawiającą w ziemi setki ton zbrojonego betonu, który na wieki niszczy stosunki wodne?

5. Czy resort klimatu konsultował z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi wpływ masowej zabudowy turbinami na osuszanie gruntów rolnych (efekt „pompowania” wód podziemnych przez głębokie fundamenty), co przy narastających suszach stanowi bezpośrednie zagrożenie dla plonów?

6. Dlaczego ministerstwo nie promuje w pierwszej kolejności inwestycji wiatrowych na terenach zdegradowanych i poprzemysłowych, zamiast dopuszczać do konfliktów z MON i konserwatorami na terenach o wysokich walorach krajobrazowych i rolnych?

Oczekuję merytorycznej i szczegółowej odpowiedzi, która nie będzie jedynie zbiorem ogólnych haseł o konieczności transformacji, ale odniesie się do twardych danych ekonomicznych i technicznych.

Z poważaniem

Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP