Interpelacja w sprawie wydatkowania środków na sprzęt finansowany z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej oraz innych środków przekazywanych jednostkom podległym ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w IV kwartale roku budżetowego

Szanowny Panie Ministrze,

z informacji uzyskanych od funkcjonariuszy i pracowników jednostek podległych resortowi wynika, że znacząca część środków finansowych przeznaczonych na zakup sprzętu przekazywana jest w IV kwartale roku budżetowego, często pod koniec roku kalendarzowego. Jednocześnie środki te muszą zostać wydatkowane oraz rozliczone do końca bieżącego roku budżetowego.

Taka praktyka powoduje szereg negatywnych konsekwencji:

1) zakupy realizowane są w trybie przyspieszonym, bez możliwości przeprowadzenia pogłębionej analizy potrzeb oraz rynku;

2) nabywany jest przede wszystkim sprzęt dostępny „od ręki”, możliwy do dostarczenia przed końcem roku, a niekoniecznie sprzęt najbardziej potrzebny z punktu widzenia realizowanych zadań;

3) ograniczony czas na realizację dostaw eliminuje z postępowań podmioty, które nie są w stanie zapewnić dostawy w krótkim terminie, co zmniejsza konkurencyjność rynku;

4) jak wynika z przekazywanych informacji, wiedza o planowanych transferach środków w końcówce roku jest znana również producentom i importerom sprzętu. Skutkuje to zauważalnym wzrostem cen sprzętu z gwarancją dostawy do końca roku – nawet o 20–30% w porównaniu z cenami tego samego sprzętu dostarczanego w roku następnym.

Powyższa sytuacja prowadzi do nieefektywnego wydatkowania środków publicznych, a także do ryzyka zakupu sprzętu niedostosowanego do rzeczywistych potrzeb jednostek.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jaka była wysokość środków przekazanych jednostkom podległym MSWiA na zakup sprzętu w IV kwartale w latach 2022–2024 w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej oraz innych programów?
2. Jakie mechanizmy kontrolne funkcjonują obecnie w celu zapewnienia racjonalności i efektywności wydatkowania tych środków pod koniec roku budżetowego?
3. Czy ministerstwo analizowało wpływ koncentracji wydatków w IV kwartale na poziom cen sprzętu oraz konkurencyjność postępowań zakupowych?
4. Czy resort rozważa wprowadzenie mechanizmu tzw. wydatków niewygaszających, analogicznego do rozwiązań stosowanych w jednostkach samorządu terytorialnego, umożliwiającego realizację i rozliczenie zakupów np. do końca I kwartału roku następnego?
5. Czy możliwe jest wprowadzenie zmian organizacyjnych lub legislacyjnych, które pozwoliłyby na wcześniejsze planowanie i przekazywanie środków, tak aby uniknąć kumulacji wydatków pod koniec roku budżetowego?

W mojej ocenie wprowadzenie mechanizmu wydatków niewygaszających – z terminem realizacji np. do końca I kwartału roku następnego – mogłoby przyczynić się do racjonalizacji wydatków publicznych, zwiększenia konkurencyjności postępowań zakupowych oraz ograniczenia zjawiska podnoszenia cen sprzętu w końcowej części roku budżetowego.

Proszę o szczegółową odpowiedź na powyższe pytania.

Z wyrazami szacunku