Interpelacja w sprawie zasad dofinansowania programu "Mieszkanie na Start" (segment najmu) oraz potrzeby wprowadzenia preferencji dla powiatów wyludniających się

Szanowny Panie Ministrze,

program „Mieszkanie na Start” stanowi istotny instrument polityki mieszkaniowej państwa mający na celu zwiększenie dostępności mieszkań na wynajem dla osób o umiarkowanych i niższych dochodach, w szczególności ludzi młodych. W obecnym kształcie mechanizmy wsparcia nie uwzględniają jednak w wystarczającym stopniu specyfiki powiatów tracących funkcje społeczno-gospodarcze i doświadczających systematycznego odpływu ludności.

Na przykładzie miasta Konin oraz powiatów konińskiego, gnieźnieńskiego, kolskiego i tureckiego należy wskazać, że młodzi ludzie coraz częściej podejmują decyzję o wyjeździe do dużych ośrodków miejskich, gdzie dostępność mieszkań na wynajem – pomimo wysokich cen – jest większa, a rynek pracy bardziej chłonny. W konsekwencji powiaty te tracą kapitał ludzki, co prowadzi do pogłębiania się problemów demograficznych i gospodarczych.

Finansowanie budowy tanich mieszkań na wynajem w największych i najbogatszych metropoliach może przynieść jedynie minimalny spadek cen najmu, przy jednoczesnym dalszym wzmacnianiu procesu migracji młodych ludzi z mniejszych ośrodków. Tymczasem skierowanie większego strumienia środków do powiatów wyludniających się mogłoby:

• zwiększyć atrakcyjność osiedleńczą tych terenów,
• zatrzymać młodych mieszkańców,
• wspierać lokalne rynki pracy i przedsiębiorczość,
• przeciwdziałać marginalizacji społeczno-gospodarczej średnich i mniejszych miast.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ programu „Mieszkanie na Start” na procesy migracyjne w kraju, w szczególności w kontekście odpływu młodych ludzi z powiatów średnich i mniejszych do dużych metropolii?
2. Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmów preferencyjnych (np. wyższych limitów dofinansowania, dodatkowych punktów w ocenie wniosków, odrębnych alokacji środków) dla powiatów wyludniających się, takich jak Konin oraz powiaty koniński, gnieźnieński, kolski i turecki?
3. Jakie kryteria terytorialne przyznawania wsparcia obowiązują obecnie w segmencie najmu w ramach programu „Mieszkanie na Start”?
4. Czy rozważane jest powiązanie instrumentów mieszkaniowych z programami wsparcia rynku pracy i transformacji energetycznej w regionach pogórniczych i przemysłowych, w tym w rejonie konińskim?
5. Czy ministerstwo przewiduje odrębną pulę środków dedykowaną budowie tanich mieszkań na wynajem w powiatach zagrożonych trwałą depopulacją?

Uważam, że skuteczna polityka mieszkaniowa powinna być elementem szerszej strategii zrównoważonego rozwoju kraju i przeciwdziałania nierównościom terytorialnym. Bez wyraźnego wsparcia dla mniejszych ośrodków istnieje ryzyko dalszej koncentracji kapitału ludzkiego i inwestycyjnego w kilku największych aglomeracjach, co w długiej perspektywie może osłabić spójność społeczno-gospodarczą państwa.

Z poważaniem