Interpelacja w sprawie decyzji o wprowadzeniu zakazu wjazdu na tereny jednostek wojskowych samochodów wyprodukowanych w Chinach

Szanowny Panie Premierze,

działając na podstawie art. 192 regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam niniejszą interpelację w sprawie decyzji Sztabu Generalnego Wojska Polskiego dotyczącej wprowadzenia zakazu wjazdu pojazdów mechanicznych wyprodukowanych w Chińskiej Republice Ludowej na tereny chronionych obiektów wojskowych. Zapewnienie bezpieczeństwa informacyjnego oraz ochrona obiektów o charakterze strategicznym przed nieuprawnioną rejestracją obrazu i dźwięku są priorytetami w dobie narastających zagrożeń hybrydowych.

Rozwój technologii motoryzacyjnej sprawił, że współczesne samochody stały się mobilnymi centrami danych, wyposażonymi w szereg czujników, kamer o wysokiej rozdzielczości, modułów GPS oraz systemów łączności stałej. Rozumiem i podzielam troskę Sztabu Generalnego o to, by te urządzenia nie służyły do gromadzenia oraz przekazywania wrażliwych danych wywiadowczych obcym mocarstwom. Niemniej jednak analiza opublikowanych wytycznych oraz doniesień medialnych budzi poważne wątpliwości co do spójności, logiki oraz skuteczności przyjętych kryteriów. Jak wynika z doniesień medialnych, zakaz ma być oparty wyłącznie na kryterium kraju produkcji pojazdu (w tym przypadku ChRL). Tym samym jest pomijany kluczowy aspekt techniczny – funkcjonalność urządzeń rejestrujących, która jest cechą wspólną niemal wszystkich nowoczesnych aut, niezależnie od miejsca ich montażu. Dodatkowo, co istotne, bardzo duża część podzespołów, w tym elektroniki do samochodów marek „zachodnich“, także jest produkowana w Chinach lub we współpracy z chińskimi firmami.

Co więcej, w przypadku faktycznego oparcia zakazu o przesłankę kraju produkcji pojazdu, z jednej strony objęte zostaną nim samochody takie jak np. Dacia Spring (produkowana w Chinach, o minimalnym wyposażeniu cyfrowym) czy elektryczna Cupra Tavascan (koncern Volkswagen), a z drugiej nieobjęte nim będą nie tylko zaawansowane technologicznie pojazdy marek amerykańskich czy europejskich, ale także samochody chińskich marek produkowane w fabrykach poza terytorium ChRL. Przykładowo – chiński koncern Chery ma w tym roku rozpocząć produkcję aut w fabryce w Hiszpanii.

Zakaz wprowadzony przez Sztab Generalny Wojska Polskiego będzie dotyczył w praktyce przede wszystkim żołnierzy i pracowników cywilnych wojska, którzy regularnie z uwagi na swoje obowiązki służbowe pojawiają się w jednostkach. Zasadne jest więc, aby zasady określające jakimi pojazdami mogą oni wjeżdżać do swoich miejsc pracy, a jakimi nie, były precyzyjne.

W związku z tym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretnie kryteria zakazu wjazdu pojazdami na tereny jednostek wojskowych zostały przyjęte w przedmiotowej decyzji Sztabu Generalnego Wojska Polskiego?
2. Czy jeśli faktycznie przyjęto kryterium kraju produkcji samochodu, to czy w takim razie zakaz wjazdu na teren jednostek wojskowych obejmuje także samochody innych niż chińskie marek produkowane w ChRL?
3. Czy jeśli faktycznie przyjęto kryterium kraju produkcji samochodu, to czy w takim razie samochody chińskich producentów produkowane w fabrykach poza ChRL zostaną objęte tym zakazem? Przykładowo, czy na tereny jednostek wojskowych będzie można wjeżdżać samochodami marki Volvo?
4. Jakie przesłanki techniczne i kontrwywiadowcze zdecydowały o przyjęciu kryterium „kraju produkcji“ (ChRL) zamiast kryterium „wyposażenia technicznego“ pojazdu przy wprowadzaniu rzeczonego zakazu?
5. Czy podejmując przedmiotową decyzję analizowano także kwestie nie tylko miejsca produkcji samych aut, ale także miejsca produkcji i pochodzenie podzespołów kamer, radarów itd? Czy zakaz wjazdu na teren jednostek obejmuje także pojazdy, w których kamery, radary lub ich elementy zostały wyprodukowane w Chinach? A jeśli nie, to z jakiego powodu?
6. W jaki sposób Sztab Generalny planuje egzekwować zakaz w przypadku marek europejskich produkowanych w Chinach (np. Cupra Tavascan, Dacia Spring czy niektóre modele BMW), biorąc pod uwagę, że informacja o kraju produkcji nie zawsze jest oczywista dla służb wartowniczych?
7. Czy resort planuje wprowadzenie jednolitych procedur dla wszystkich nowoczesnych pojazdów, takich jak np. obowiązkowe zaklejanie soczewek kamer lub deaktywacja rejestratorów jazdy przed wjazdem na teren jednostki, co stanowiłoby realne zabezpieczenie przed szpiegostwem?
8. Jakie wytyczne otrzymały służby wartownicze w celu identyfikacji kraju pochodzenia pojazdu? Czy żołnierze na bramach mają obowiązek weryfikacji numeru VIN (gdzie pierwsza litera/cyfra oznacza kraj produkcji), czy też mają polegać na powszechnie znanych logotypach marek, co może prowadzić do wpuszczania aut wyprodukowanych w Chinach, a brandowanych jako europejskie?
9. Czy powstanie lista marek i modeli pojazdów, których wjazd na tereny jednostek wojskowych będzie zakazany? Jeśli tak, to kiedy? Czy lista zostanie upubliczniona, żeby także np. osoby mające zamiar wstąpić do wojska mogły brać ją pod uwagę w przypadku zamiaru zakupu samochodu?