Interpelacja w sprawie jednolitych zasad homologacji produktów transportowych z Chin i ochrony rynku europejskiego

Szanowny Panie Ministrze,

w obliczu dynamicznego rozwoju importu chińskich pojazdów elektrycznych i innych produktów transportowych do Unii Europejskiej i Polski, zwracam się z pytaniem o stanowisko i działania ministerstwa dotyczące zasad homologacji tych produktów oraz ich wpływu na konkurencyjność europejskich producentów.

W ostatnich latach na rynek unijny trafia coraz większa liczba chińskich pojazdów elektrycznych, co – według licznych analiz rynkowych i medialnych – wiąże się z pomniejszonymi kosztami produkcji i niższymi cenami końcowymi napędzanymi m.in. przez subsydia państwowe.

Jednym z kluczowych problemów wskazywanych przy tej sytuacji są różnice w wymaganiach homologacyjnych:

– Europejscy producenci muszą spełniać szerokie i rygorystyczne normy homologacyjne UE (np. pełna homologacja typu EU-WVTA), co wiąże się z bardzo wysokimi kosztami i długotrwałymi procedurami.
– Tymczasem importerzy niektórych chińskich marek wykorzystują uproszczone procedury homologacji krajowej (tzw. krajowa homologacja małoseryjna NSSTA), co umożliwia wprowadzanie pojazdów na rynki członkowskie UE bez konieczności uzyskania pełnego europejskiego dopuszczenia.

Eksperci rynku motoryzacyjnego zwracają uwagę, że korzystając z uproszczonych procedur, importerzy mogą oferować pojazdy tańsze, ale jednocześnie nie zawsze wyposażone we wszystkie obowiązkowe systemy bezpieczeństwa czy standardy emisji spalin.

To tworzy nie tylko problem konkurencji cenowej, ale też ryzyko nierównych warunków dla producentów europejskich, którzy ponoszą wyższe koszty spełnienia norm i często tracą udział w rynku wobec importerów, którzy legalnie omijają część wymogów. Ponadto import tego typu produktów bez pełnej europejskiej homologacji rodzi pytania o bezpieczeństwo użytkowników i kompatybilność z unijnymi standardami technicznymi oraz o to, jak w przyszłości będzie wyglądać dostęp do serwisu i części zamiennych dla tych pojazdów.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo monitoruje obecne praktyki homologacyjne importerów chińskich pojazdów i innych produktów transportowych na rynku polskim i unijnym?
2. Czy w świetle obserwowanych różnic norm homologacyjnych i procedur UE wobec krajowych homologacji małoseryjnych planowane są działania legislacyjne lub regulacyjne w celu wyrównania warunków konkurencji?
3. Jakie działania podejmuje Rzeczpospolita Polska w ramach Unii Europejskiej, aby ograniczyć wykorzystywanie uproszczonych procedur homologacyjnych do omijania pełnych norm technicznych i bezpieczeństwa?
4. Czy ministerstwo widzi potrzebę współpracy z innymi państwami członkowskimi UE w celu ujednolicenia i wzmocnienia procesu homologacji tak, aby europejskie standardy nie były omijane przez importerów spoza UE?
5. Jakie działania zostały podjęte w celu ochrony europejskich producentów przed negatywnymi skutkami importu produktów, które praktycznie spełniają niższe standardy homologacyjne, a tym samym mogą zaburzać uczciwą konkurencję?