Interpelacja w sprawie odpowiedzialności karnej skarbowej za nieprzesłanie faktury do Krajowego Systemu e-Faktur w przypadku niedostępności systemu

Zgodnie z art. 106ni ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług niewykonanie obowiązku przesłania faktury do Krajowego Systemu e-Faktur stanowi czyn zagrożony odpowiedzialnością na gruncie przepisów prawa karnego skarbowego. Jednocześnie art. 106ni ust. 4 tej ustawy przewiduje szczególne wyłączenie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy niewypełnienie tego obowiązku nastąpiło w związku z awarią Krajowego Systemu e-Faktur ogłoszoną w oficjalnym komunikacie przez ministra finansów.

Konstrukcja ta prowadzi jednak do sytuacji, w której ochrona przed odpowiedzialnością ograniczona jest wyłącznie do przypadków formalnie ogłoszonej awarii systemu. W praktyce funkcjonowania systemów teleinformatycznych mogą jednak występować również inne okoliczności techniczne uniemożliwiające przesłanie faktury do KSeF, takie jak błędy integracyjne, zakłócenia komunikacji systemowej czy czasowe problemy z dostępnością infrastruktury teleinformatycznej. W takich przypadkach podatnik, mimo obiektywnego braku możliwości wykonania obowiązku ustawowego, pozostaje potencjalnie narażony na odpowiedzialność karną skarbową.

Rozwiązanie to rodzi wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wprowadzona regulacja powoduje bowiem, że ryzyko technicznego funkcjonowania systemu teleinformatycznego, którego stosowanie jest dla podatników obowiązkowe, może zostać przeniesione na podmioty zobowiązane do korzystania z tego systemu.

Powstaje również pytanie o relację wskazanej regulacji do zasad odpowiedzialności państwa za wykonywanie władzy publicznej. Zgodnie z art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. W sytuacji gdy system teleinformatyczny stanowi element infrastruktury publicznej warunkującej prawidłowe wykonywanie obowiązków podatkowych, a jednocześnie brak jest mechanizmów wyłączających odpowiedzialność podatnika w przypadku jego niedostępności z przyczyn innych niż formalnie ogłoszona awaria, pojawiają się wątpliwości co do równowagi pomiędzy obowiązkami nakładanymi na podatników a odpowiedzialnością państwa za funkcjonowanie tego systemu.

Z uwagi na planowane powszechne stosowanie Krajowego Systemu e-Faktur oraz znaczenie terminowego przekazywania faktur dla prawidłowego rozliczania podatku od towarów i usług zasadne jest uzyskanie jednoznacznego stanowiska ministra finansów w zakresie praktycznego stosowania wskazanych przepisów oraz ewentualnych działań zmierzających do doprecyzowania obowiązujących regulacji.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jak Ministerstwo Finansów interpretuje zakres wyłączenia odpowiedzialności karnej skarbowej w przypadku niewysłania faktury do Krajowego Systemu e-Faktur z przyczyn technicznych innych niż oficjalnie ogłoszona awaria systemu?
2. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące przypadków, w których podatnicy nie mogli przesłać faktur do Krajowego Systemu e-Faktur z przyczyn technicznych innych niż awaria systemu ogłoszona w oficjalnym komunikacie ministra finansów, a jeżeli tak – ile takich przypadków odnotowano od dnia wejścia w życie przepisów wprowadzających KSeF do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
3. Czy w praktyce organów Krajowej Administracji Skarbowej przewiduje się możliwość odstąpienia od wszczynania postępowań karnych skarbowych w sytuacjach, w których podatnik wykaże, że brak przesłania faktury do systemu wynikał z obiektywnych przeszkód technicznych pozostających poza jego kontrolą?
4. Czy Ministerstwo Finansów analizowało zgodność obowiązujących regulacji dotyczących odpowiedzialności za nieprzesłanie faktury do KSeF z zasadą proporcjonalności oraz z zasadą państwa prawnego wynikającą z Konstytucji RP?
5. Czy rozważane jest doprecyzowanie przepisów w taki sposób, aby wyłączenie odpowiedzialności obejmowało również inne udokumentowane przypadki braku możliwości technicznego przesłania faktury do KSeF, niezależnie od formalnego ogłoszenia awarii systemu?
6. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące potencjalnej odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody poniesione przez podatników w wyniku ograniczonej dostępności systemu KSeF lub problemów technicznych uniemożliwiających wykonanie obowiązków wynikających z przepisów podatkowych?