Interpelacja w sprawie niewykonywania przez marszałka województwa łódzkiego ustawowych obowiązków w zakresie kolejowego publicznego transportu zbiorowego oraz braku skutecznego nadzoru nad obszarem kolejowym

Szanowny Panie Premierze,

na podstawie art. 191 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie utrzymującego się od kilkunastu lat wykluczenia komunikacyjnego gminy Wieruszów i powiatu wieruszowskiego, polegającego na braku organizacji kolejowych przewozów pasażerskich na czynnej linii kolejowej nr 181 (Wieluń-Wieruszów-Kępno), mimo że obowiązek organizacji przewozów spoczywa na samorządzie województwa.

Z korespondencji prowadzonej pomiędzy burmistrzem Wieruszowa a Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego wynika, że również w nowym rozkładzie jazdy obowiązującym od grudnia 2025 r. nie przewidziano żadnych kolejowych połączeń pasażerskich finansowanych przez województwo łódzkie, a realna perspektywa ich uruchomienia została przez władze województwa przesunięta na lata 2029-2030.

Tymczasem przez Wieruszów przebiega czynna, zelektryfikowana i zmodernizowana linia kolejowa, a zarówno w Wieluniu, jak i w Kępnie funkcjonują regionalne połączenia kolejowe. Brak „domknięcia” relacji pomiędzy tymi ośrodkami powoduje faktyczne rozerwanie regionalnej sieci kolejowej oraz utrwalanie peryferyjnego położenia południowo-zachodniej części województwa łódzkiego.

Władze województwa łódzkiego uzależniają uruchomienie połączeń kolejowych przez Wieruszów od realizacji długofalowych inwestycji infrastrukturalnych (program Kolej Plus), co w perspektywie oznacza akceptację wieloletniego niewykonywania obowiązku ustawowego, jakim jest organizacja publicznego transportu zbiorowego.

W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z art. 171 Konstytucji RP oraz ustawą o samorządzie województwa prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad działalnością samorządu województwa pod względem legalności. Pojawia się zatem pytanie, czy długotrwałe niewywiązywanie się z obowiązku organizacji kolejowego transportu publicznego może być nadal traktowane jako działanie zgodne z prawem.

Jednocześnie sprawa Wieruszowa ujawnia szerszy, systemowy problem braku skutecznych mechanizmów koordynacji międzywojewódzkich przewozów kolejowych. W praktyce dochodzi do sytuacji, w których dwa sąsiednie samorządy województw przerzucają się odpowiedzialnością za uruchomienie połączeń, a pasażerowie pozostają ich zakładnikami.

W tym kontekście zwracam uwagę na rolę spółki POLREGIO SA, która jako przewoźnik o zasięgu ogólnopolskim, z istotnym udziałem Skarbu Państwa, powinna w sposób szczególny realizować i inicjować połączenia międzywojewódzkie, zapobiegając sytuacjom, w których brak porozumienia pomiędzy samorządami prowadzi do faktycznego wykluczenia komunikacyjnego znacznych obszarów kraju. Powstaje pytanie, czy nadzór ministra infrastruktury nad obszarem kolejowych przewozów regionalnych, w tym nad funkcjonowaniem POLREGIO, jest w tym zakresie wystarczająco skuteczny.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Czy prezes Rady Ministrów dostrzega potrzebę podjęcia działań nadzorczych wobec marszałka województwa łódzkiego w związku z brakiem organizacji kolejowych przewozów pasażerskich na linii kolejowej nr 181, aż do roku 2030?
2. Czy, zdaniem prezesa Rady Ministrów, nierealizowanie ustawowego obowiązku przez samorząd województwa łódzkiego do perspektywy lat 2029-2030 pozostaje w zgodzie z przepisami prawa oraz zasadą równego dostępu obywateli do transportu publicznego?
3. Czy premier planuje zobowiązać ministra infrastruktury do wzmocnienia nadzoru nad funkcjonowaniem regionalnych i międzywojewódzkich przewozów kolejowych, w szczególności w zakresie roli spółki POLREGIO SA?
4. Czy rozważane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne, które uniemożliwią w przyszłości sytuacje, w których brak porozumienia pomiędzy samorządami województw skutkuje wieloletnim wykluczeniem komunikacyjnym dziesiątek tysięcy mieszkańców?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.