Interpelacja w sprawie strategicznego podejścia państwa polskiego do rozwoju i wdrażania sztucznej inteligencji

Panie Premierze,

sztuczna inteligencja (AI) staje się jednym z kluczowych czynników decydujących o pozycji państw we współczesnym świecie – zarówno w wymiarze gospodarczym, kulturowym, jak i bezpieczeństwa narodowego. Wiele analiz eksperckich oraz publicznych debat wskazuje, że tempo i skala wdrażania AI w Polsce pozostają niewystarczające w porównaniu z innymi państwami Unii Europejskiej i świata.

W tym kontekście warto przywołać głos jednego z najwybitniejszych polskich ekspertów w tej dziedzinie.
– Każde państwo, które chce się liczyć kulturowo, gospodarczo i militarnie, musi mieć silną sztuczną inteligencję – stwierdził Aleksander Mądry, ekspert w dziedzinie uczenia maszynowego, zatrudniony w OpenAI, czyli spółce, która stworzyła ChatGPT.

Na spotkaniu z rodzimą branżą technologiczną, zorganizowanym przez ośrodek badawczy IDEAS NCBR, prof. Mądry przypomniał słowa Emmanuela Macron:
„Fakt, że francuskie społeczeństwo używa technologii budowanej i kontrolowanej w Kalifornii, jest sprzeczny z racją stanu”.
Zwrócił on również uwagę, że Zjednoczone Emiraty Arabskie powołały ministra ds. sztucznej inteligencji, ponieważ „rozumieją, że ropa się kiedyś skończy”.
– Pytanie jest takie: jaka jest polska perspektywa? – podsumował ekspert.

Powyższe słowa trafnie oddają istotę problemu, przed którym stoi dziś Polska. Pomimo istnienia dokumentów strategicznych, takich jak Polityka Rozwoju Sztucznej Inteligencji do 2030 roku, oraz pojedynczych inicjatyw instytucjonalnych, skala realnych wdrożeń, poziom finansowania oraz stopień koordynacji działań państwa pozostają ograniczone. Dane wskazują, że wykorzystanie AI przez polskie przedsiębiorstwa jest jednym z najniższych w Unii Europejskiej, a Polska wciąż w niewystarczającym stopniu buduje własne zaplecze technologiczne, obliczeniowe i kompetencyjne.

Wobec rosnącej globalnej konkurencji technologicznej oraz faktu, że sztuczna inteligencja coraz częściej wpływa również na obszary obronności, bezpieczeństwa informacyjnego i suwerenności państwowej, brak spójnej i ambitnej polityki w tym zakresie może prowadzić do trwałej zależności technologicznej Polski od podmiotów zagranicznych.

Proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaką długofalową wizję rozwoju sztucznej inteligencji posiada obecnie Rada Ministrów i w jaki sposób wizja ta przekłada się na konkretne decyzje finansowe, organizacyjne i legislacyjne? Jakie konkretne cele i mierniki efektywności zostały ustalone w ramach Krajowej Strategii AI do 2030 r. i jakie są postępy ich realizacji?
2. Czy planowane jest powołanie silnego, centralnego ośrodka koordynującego politykę państwa w zakresie AI oraz koordynującego strategiczne wdrożenia AI (np. AI Council), obejmującego administrację, naukę, gospodarkę i bezpieczeństwo z udziałem sektora prywatnego?
3. W jaki sposób Polska zamierza realizować ideę suwerenności technologicznej, o której mówią dziś otwarcie przywódcy innych państw, w tym w kontekście rozwoju własnych modeli, systemów i kompetencji AI?
4. W jaki sposób rząd planuje zwiększyć finansowanie badań, infrastruktury i transferu technologii AI w sektorze publicznym i prywatnym?
5. Jakie mierzalne cele i harmonogram działań zostały przyjęte, aby do roku 2030 Polska realnie zwiększyła swój udział w europejskim i globalnym ekosystemie sztucznej inteligencji?
6. Czy i w jakim zakresie Polska współpracuje z partnerami międzynarodowymi i instytucjami UE, aby wykorzystać środki unijne i programy partnerskie na rozwój AI wspierający suwerenność technologiczną?

Z poważaniem

Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej